photoalefbe

 

نقش فیلترها در عکاسی

نقش فیلترها در عکاسی

َفیلترها در یکایک رشته‌های مختلف عکاسی مصرف کاربردی دارند و بفراخور احتیاج ما در هر سوژه‌ای ممکن است به یکی از انواع فیلترها احتیاج پیدا کنیم.

فیلترها به سه دسته تقسیم می‌شوند: فیلترهای عکاسی سیاه و سفید، فیلترهای مشترک (رنگی و سیاه و سفید) و فیلترهای مخصوص عکاسی رنگی.

  • 1- فیلترهای مورد مصرف در عکاسی سیاه و سفید بیشتر برای بالا بردن کنتراست رنگ آسمان در طبیعت و معماری به رنگ‌های زرد Y ، نارنجی O ، قرمز R با شدت و ضعف‌های رنگ وجود دارند که فیلترهای زرد باعث خاکستری شدن رنگ آبی آسمان در نتیجه کنتراست بیشتر ابرها خواهد شد.

فیلترهای نارنجی علاوه بر خاصیت فیلتر زرد در هوای مه‌آلود باعث جذاب‌تر شدن مه خواهد شد.

فیلترهای قرمز خواص دو فیلتر فوق را شدید‌تر دارا است تا حدی که آسمان را کاملاً سیاه و ابرها را در نتیجه سفید و به تصویر روز حالت شب خواهد داد، در ضمن خاصیت نفوذ در طبقات آلوده هوا را نیز دارد و در عکاسی هوائی بخصوص با فیلم‌های مادون قرمز کاربرد حرفه‌ای و لازمی دارد.

در پرتره سیاه و سفید با فیلتر سبزـ زرد  Y.G ، پوست از رنگ سفید شیری تبدیل به خاکستری زیبائی خواهد شد و اگر چنانچه در نور روز و یا در استودیو علاقمند به پرتره‌های کلاسیک هستید حتماً از فیلتر سبز- زرد استفاده کنید.

برای جدا کردن و تفکیک رنگ‌های متنوع سبز در طبیعت و بخصوص جنگل و درختان در عکاسی با فیلم سیاه و سفید از فیلتر سبز G استفاده کنید، بعضی مواقع برگ‌های روشن و جوان بهاره سفید خواهد شد و عمق و تفکیک قابل توجهی در عکاسی از جنگل بدست خواهید آورد.

یک فیلتر آبی B نیز وجود دارد که در عکاسی ماکرو و میکروسکپ از شدید شدن کنتراست و در سیاهی گم شدن بعضی از نقاط تاریک تصویری جلوگیری می‌کند.

  • 2- فیلترهای مشترک: از نام آن پیدا است که روی رنگها اثری ندارند و فقط به منظور خاص در عکاسی مصرف می‌شوند. مهم‌ترین آنها فیلتر خاکستری یا ND)Natural Density) به غلظت‌های مختلف که فقط از شدت نور می‌کاهد و به شما امکان می‌دهد در هوای خیلی روشن و برفی و سفید بتوانید با دیافراگم‌های خیلی باز هم عکاسی کنید که زمینه‌ی پشت مدل محو شود، با بالا رفتن عدد جلوی ND از یک تا شش دیافراگم می‌توانید نور را کم کنید.

فیلتر پولار PL در عکاسی سیاه و سفید و رنگی با چرخاندن آن جلوی لنز انعکاسات آب، آسمان و سطوح براق غیر از فلز را در زاویه‌ی خاصی رفع می‌کند.

فیلتر ماوراء بنفش یا (UV) از دو رنگ شدن آسمان در عکاسی سیاه و سفید مخصوصاً در ارتفاعات جلوگیری می‌کند، به عنوان فیلتر محافظ لنز هم می‌توان از آن استفاده کرد.

فیلترهای حالت دهنده یا (Effect) که در انواع مختلف مه‌آلود‌کننده تصویر، محو کننده حاشیه تصویر، تکرار کننده تصویر به صورت لانه زنبوری سه تائی، پنج‌تائی و بیشتر و یا تکرار عمودی تصاویر بصورت واضح یا کشیده‌شده که حالت حرکت در تصویر بوجود می‌آورد. فیلتر ستاره (Star) که مراکز نوری در تصویر شعاع نوری دو، چهار، شش و هشت‌تایی بوجود می‌آورد و دیگر فیلترهای مشابه آنقدر متنوع و بسیارند دقت کنید به بیماری فیلتربازی گرفتار نشوید وگرنه از عکاسی معمولی و تمیز و حرفه‌ای دور می‌شوید.

  • 3- فیلترهای رنگی: با توجه به اینکه فیلم‌های رنگی موجود در بازار بر مبنای نور روز با درجه‌ی رنگ، 5500K- Kelvin   و مبنای نور مصنوعیTungstan ، 3200K ساخته شده‌اند حال اگر در ساعات روز با هوای مختلف ابری، غروب، کوهستان و ارتفاعات و کویر و غیره برخورد کنید مسلماً زیاد یا کم بودن کلوین در صحنه‌ی شما رنگها بصورت واقعی روی فیلم‌های نور روز Daylight منعکس نمی‌شود و یا در عکاسی با نور منابع مصنوعی لامپ معمولی، شمع، مهتابی، کبریت، جوش اکسیژن و غیره مسلماً تغییر رنگ خواهید داشت.

دسترسی به فیلترهای تغییر دهنده کلوین سبب خواهد شد در نورهای غیر استاندارد به رنگهای واقعی نزدیک شود.

فیلترهای سری 82 با شدت‌های مختلف D, C, B, A  که آبی رنگ است باعث بالارفتن کلوین خواهد شد و مثلاً اگر در غروب با نور خورشید پرتره بیاندازید از زردچوبه‌ای شدن پوست صورت جلوگیری می‌کند یا سری فیلترهای 81 با شدت‌های مختلف D, C, B, A  که صورتی رنگ هستند در زمانیکه بعلت ابری و بارانی بودن هوا یا فلاش غیر استاندارد که پوست صورت مهتابی و پریده‌رنگ می‌شود و یا سفیدی چشم آبی‌رنگ می‌شود و همچنین اگر با لامپ‌های معمولی یا ولت‌های مختلف در منزل عکاسی کنید، از زرد- قرمز شدن تمام صحنه‌ی شما جلوگیری می‌کند. فیلتر 80 با شدت‌های B, A برای تبدیل فیلم‌های نور روز برای عکاسی با نورهای مصنوعی،  رنگ فیلتر سرمه‌ای است. فیلتر 85 با شدت‌های C, B, A برای تبدیل فیلم‌های نور مصنوعی با نور روز یا فلاش رنگ فیلتر قهوه‌ای است.

هم چنین فیلترهای نصفه‌ی یک رنگ یا دو رنگ با چرخاندن جلوی لنز قسمتی از تصویر که لازم می‌دانید شدت رنگ را توسط فیلتر نیمه رنگی بالا می‌برد.

از نظر طرز قرار گرفتن فیلترها جلوی لنز هم بصورت پیچی وجود دارد که فیلتر جلوی لنز پیچ می‌شود. اشکال این نوع فیلترها این است که اگر قطر دهانه‌ی لنزهای شما متفاوت باشند باید چند کیلو فیلتر بخرید و برای هر لنز خود یک سری فیلتر لازم دارید.

ولی فیلترهای ژلاتینی یا شیشه‌ای بصورت چهارگوش وجود دارد که داخل جافیلتری مخصوصی که برای این کار ساخته‌اند وارد می‌شود و این جافیلتری ضمیمه آفتابگیر جلوی لنز پیچ می‌شود، مخصوصاً اگر چند فیلتر را لازم باشد با هم در عکاسی بکار ببرید این جافیلترها بمراتب بهتر و اقتصادی‌تر است، فقط باید دقت کنید چرب و خاک‌آلود نشوند چون هنگام تمیز کردن، خطر خراش برداشتن وجود دارد در ضمن باید مواظب باشید موقع عکاسی کاملاً صاف و چسبیده به لنز شما قرار بگیرند وگرنه خطر محو شدن یا انعکاس و شکست نور در تصویر شما خواهد داشت.

شناخت و استفاده بموقع و صحیح از فیلتر از طریق تجربه و شناخت صحنه و تصویر شما و اینکه کاملاً بدانید در نوع عکاسی رنگی یا سیاه و سفید چه موقع و چرا فیلتر را لازم دارید؟ و چه تغییری در تصویر شما خواهد داد. هر چه تجسم شما با دانش و تجربه بیشتر توام شود استفاده شما از فیلتر با معنی و منطقی خواهد بود و مسلماً به زیباتر شدن و خلاقیت تصویری شما کمک خواهد کرد.

کم کردن انعکاس نور خورشید به سطح آب و نمایش امواج یا تیره کردن سطح آب توسط فیلتر پولار عملی است، این شمائید که باید تصمیم بگیرید که انعکاسی را از بین ببرید یا شدیدتر کنید. یا اینکه قله‌های متعدد کوه‌ها که از لابلای مه یا ابرها بصورت مه‌آلود و روشن خیلی ضعیف دیده می‌شوند. این شمائید که باید تصمیم بگیرید که مه و روشنی و کم بودن کنتراست را نشان بدهید یا برعکس توسط فیلتر صحنه را کنتراست‌تر کنید.

یا اینکه مثلاً ذرات براق سطح آب که از تابش خورشید بوجود آمده شما باید تصمیم بگیرید این نقاط شعاع نوری با شکست نور رنگ قوس و قزحی داشته باشند یا خیر؟

شدت بخشیدن به نرم‌تر شدن یا کم کنتراست‌تر شدن مدل شما که با لباس سراپا سفید در کنار دریا در هوای مه‌آلود در باد می‌دود و رویای روح شباهت خواهد کرد دست شماست.

از سفید در سفید تا طبیعی و از طبیعی تا کنتراست‌تر کردن به دیدگاه  تصمیم شما بستگی دارد. این شامل عکاسی در استودیو از انسان، اشیاء، گل‌ها و یا جواهرات و اجناس مات و براق مختلف که آنها را با انعکاس شدید نور یا بدون انعکاس نیز از قبل تصمیم بگیرید و اگر شک دارید هر دو نوع را عکاسی کنید تا برای دفعات بعد تجربه شود کدام جذاب‌تر است.

نوشته: مسعود معصومی

 

 

پيام هاي ديگران ()        link        جمعه ٢٦ بهمن ۱۳۸٦ - مسعود معصومی

اندازه گیری نور در عکاسی

اندازه گیری نور در عکاسی

 

اگر با وجود نورسنج‌های دقیق الکترونیکی که روی دوربین‌ها تعبیه شده‌اند و یا نورسنج‌های دستی حرفه‌ای که جداگانه ساخته‌اند، باز یک اسلاید یا عکس زیاده از حد روشن‌تر یا تیره‌تر شود و یا پوست بجای یک رنگ صورتی طبیعی و ملایم تبدیل به یک پوست سیاه شود اشتباه وسائل و تکنیک است یا عکاس اشتباه کرده است؟

با وجود پیشرفت قابل ملاحظه‌ای که فیلم و کاغذ عکاسی کرده‌است و بسیاری از معایب و اشکالات نور بعد از عکاسی تا حدی قابل جبران است ولی بهتر است شما اشکالات نور را در محاسبه موقع عکاسی بدانید.

با توجه به هالوژنهای نقره روی فیلم‌ها که دقیقاً در مقابل نوری که به آن میتابد حساس هستند چه مقدار و چه نوع نور لازم دارند تا خواست و میل و تصور ما در سوژه‌ها و عکس‌های مورد نظر و متفاوت ما بدست بیاید.

چهار چیز در مسئله تاثیرات سوء نور اهمیت دارند: 1- نورخوری ِ سوژه‌ها  2- حساسیت فیلم‌ها  3- مقدار باز بودن دیافراگم  4- مدت زمان باز بودن پرده‌ی شاتر.

وضعیت و شدت نور در هر سوژه‌ای باید با فیلم و وضعیت دیافراگم و شاتر هماهنگی داشته باشد. پس هر صحنه و سوژه‌ای محاسبه‌ی حرفه‌ای نور خود را دارد و فقط محاسبه‌ی معمولی نور صحنه کافی نیست.

هر صحنه محاسبه‌نوری مخصوس بخود را دارد و شما باید با رابطه‌ی صحنه خود را با ضوابط محاسبه نور منطبق کنید.

مثلاً اگر نیمی از صحنه شما نسبت به نیمه دیگر بقدری تیره‌تر است که بیشتر از سه واحد نوری اختلاف دارند و در بخش تیره‌ی تصویر دتای اجزاء وجود دارد که باید در اسلاید حتماً مشخص شوند باید توجه کنید که رفع اشکال باید با اضافه نور دادن توسط زمان باز بودن شاتر انجام بگیرد که از یک تا سه واحد نوری باید بیشتر نور بدهید. البته برای محاسبه‌ی اولیه میانگین نور درست نیست بلکه باید قسمت روشن صحنه محاسبه شود.

حال اگر صحنه مورد نظر شما یک سوژه‌ی واحد مثلاً کلوزآپ صورت است و نیمی از صورت بشدت تاریکتر از نیمه دیگر است باید 1 الی 2 دیافراگم بازتر محاسبه کنید و به شاتر کار نداشته باشید که نحوه کنتراست مورد نظر شما تغییر نکند فقط اجزاء قسمت تیره سیاه مطلق نشوند و علیرغم کنتراست اجزاء نیز دیده شوند.

حساسیت فیلم اگر کمتر از 100 آ.اس.آ باشد حل معماهای فوق مشکل‌تر خواهد شد ولی حساسیت 200 یا 400 کار شما را ساده‌تر می‌کند، بخصوص در اسلاید که شانس نجات فیلم بعد از عکاسی توسط ظهور مشکل‌تر است.

بصورت خلاصه در مورد اندازه‌گیری نور، نحوه اندازه‌گیری و نقش فیلم و نوع سوژه، موارد زیر را باید بدانیم:

  • 1- نگاتیو‌ها دارای امکاناتِ تغییرات و کنتراست رنگ بیشتری نسبت به اسلاید‌ها هستند
  • 2- مارک نگاتیوهای شرکت‌های مختلف دارای رنگ و کنتراست مشابه نیستند.
  • 3- نگاتیو و اسلایدهای حساس یعنی 200، 400، 800 آ.اس.آ کنتراست کمتر و نرمیِ بیشتری از فیلم‌های 50، و 100 آ.اس.آ دارند.

سیستم جدید محاسبه حساسیت فیلم‌ها بر مبنای  ISO (International Standard Organization) همان سیستم ASA (آ.اس.آ) است که تؤامان با Din کنار هم روی بسته فیلم‌ها چاپ می‌شوند که هر دو برابر ISO یک واحد نوری قدرت فیلم را بالاتر می‌برد. (ISO 100/21) (ISO 200/24)   (ISO 400/27)  (ISO 800/30) .

و هر یک دین 3/1 واحد نوری با کم یا زیاد شدن قدرت فیلم را کم یا زیاد می‌کند.    

شدت کنتراست و تضاد رنگی که در یک صحنه مورد نظر ما است همیشه باید در نورپردازی قدری با کنتراست کمتر نورپردازی کنیم.

چشم ما و نورسنج مشکل بتوانند هر دو شدت موجود و واقعیت را مساوی نشان بدهند. به این دلیل باید چشممان را به دیدن کنتراست کمتر عادت بدهیم تا در نتیجه در تصویر بدست آمده به کنتراست مورد نظر دست رسی پیدا کنیم.

به دلیل فوق باید دقت کنیم شاید با انتخاب فیلم با حساسیت بهتر (در رابطه با سوژه مورد عکاسی) نتیجه بهتری بدست بیاوریم، اگر هدف ما در نوع انتخاب سوژه یک صحنه‌ی شدیداً کنتراست است، انتخاب یک فیلم با حساسیت 50 یا حداکثر 100 آ.اس.آ به مراتب نتیجه بهتری از یک فیلم حساس‌تر خواهد داد و بالعکس.

داشتن اسپات‌متر یا نورسنج متمرکز به ما کمک می‌کند زودتر به اعداد صحیح نور و اختلاف کنتراست دست یابیم با تجربه و تمرین و انتخاب سوژه‌های مختلف با کنتراست‌های بسیار شدید و یا بر عکس خیلی کم کنتراست، با رعایت قوانین بالا خودتان متوجه خواهید شد که چه نوع و یا چه شدت کنتراست یا نرمی مورد پسند و نظر شماست و برای صحنه مورد علاقه خود نه تنها فیلم نگاتیو یا اسلاید مناسب انتخاب کنید بلکه با رعایت مسئله کم یا زیادتر نور دادن به فیلم به هدف خود که از قبل در ذهن داشته‌اید دست پیدا کنید.

اگر مدل شما در جنگل پشت به نور خورشید که از لابلای درختان به پشت او می‌تابد ایستاده است و کنتراست درختان در زمینه پشت مورد نظر شماست مطمئن باشید صورت مدل شما سیاه مطلق خواهد شد و اگر می‌خواهید پوست او سیاه سیاه نشود و اجزاء صورتش قابل شناختن باشد باید با رفلکتور یا فلاش بسیار ضعیف صورت او را روشن کنید. چون باز کردن دیافراگم سبب از بین رفتن کنتراست نور خورشید از لابلای درختان خواهد شد که اصلاً هدف شما نبوده و زیباترین مسئله که کنتراست صحنه بوده از بین خواهد رفت. اگر کنتراست آسمان و زمین زیاده از حد باشد با قرار دادن فیلتر نیمه خاکستری بر روی خط افق میتوان کنتراست نامناسب این دو قسمت را جبران کرد. ولی در صحنه‌هائی که تضاد کنتراست روی هم قرار گرفته‌اند، فیلتر نیمه خاکستری نمیتواند کمک کند و باید فکر نجات تصویر به کمک محاسبه‌ی دقیق نور قسمتی از صحنه روشن یا تاریک که اهمیت بیشتری دارد سوژه را نشان داد. دوربین‌های دیجیتال حرفه‌ای جدید توانسته‌اند تا حدی مشکل کنتراست نور را حل کنند. در ضمن اگر یک صحنه، در هر دو قسمت تیره و روشن اجزاء قابل عکاسی دارد باید دو بار آن صحنه را با محاسبه‌های مختلف (قسمت تیره و قسمت روشن) عکاسی کرد و با کمک مونتاژ و استفاده از هر دو فیلم قسمت‌های جذاب هر دو بخش تیره  روشن را نشان داد.

نوشته: مسعود معصومی

 

 

پيام هاي ديگران ()        link        جمعه ۱٩ بهمن ۱۳۸٦ - مسعود معصومی