photoalefbe

 

عکس‌های پانوراما

 

عکس‌های پانوراما

اگر از شرقی‌ترین نقطه‌ی افق مقابل خود همه چیز را در یک تصویر بخواهید ثبت کنید یا باید دوربین پانوراما داشته باشید یا صفحه‌ی وسیع 180 درجه‌ی مقابل خود را با چند عکس انداخته و لبه‌ی آنرا دقیق کنار هم بچسبانید که این نیز یک تصویر  چند تکه ولی پانوراما بوجود میاورد.

از نقاشی‌های دیواری غارهای بشر اولیه تا کتیبه‌های مصر قدیم از نقاشی‌های سقف‌های کلیسائی اروپا تا تابلوهای رنگ روغن یا بافته شده‌ی قصرهای معروف همگی نشانگر این است که اجداد ما نیز از جذابیت و عظمت صحنه‌های پانوراما خبر داشتند. پیشگامان عکاسی جهان نیز معتقد بودند یک نوع سه بعدی بودن و برجسته تجلی‌کردن در عکس‌های پانوراما وجود دارد که عکس‌های معمولی فاقد آن هستند، به این دلیل بوده که بعضی مواقع صحنه‌هایی را با لنز سوپرواید عکاسی می‌کردند و بعد موقع چاپ فقط قسمت وسط تصویر را بصورت پانوراما چاپ می‌کردند و بقیه را دور می‌ریختند تا اینکه برای توام کردن پانوراما با بزرگ‌نمائی مناظر، چند تکه عکاسی می‌کردند و بعد عکس‌ها را کنار هم می‌چسباندند. بعضی از عکس‌ها چند تکه مونتاژ شده که در موزه‌های هنر عکاسی نگهداری می‌شوند حنی امروز از نظر عکاسی، رتوش و مونتاژ، قابل تحسین و تمجید است.

اولین دوربین‌های پانوراما با حرکت دورانی لنز ساخته‌ شد، بطوریکه لنز با چرخش حساب‌شده‌ی خود که با حرکت فیلم تنظیم شده بود تصویری پانوراما با زاویه‌ای در حدود 220 درجه بوجود می‌آورد.

در سال‌های بعد تکنیک ساخت دوربین‌های پانوراما تا حدی پیشرفت کرد که نوع جدیدی از آن تا 360 درجه را در یک عکس نشان می‌دهد آنچه که عکس‌های پانوراما را جذاب می‌کند زاویه وسیع دید آن است، به همین دلیل سازندگان دوربین سعی کردند تا سر حد امکان زاویه‌ی دید دوربین پانوراما را بیشتر کنند و چون وسیع شدن دید با لنز سوپرواید یا حتی لنز چشم‌ماهی ممکن می‌شد، صحنه‌های دور و اشیاء در افق دوردست بسیار کوچک می‌شد و برعکس آنچه در نزدیک دوربین قرار داشت شدیداً بزرگ می‌شد و به اصطلاح به پرسپکتیو می‌رفت در نتیجه دوربین‌هائی با لنز متحرک ساختند که علیرغم زاویه‌ی دید وسیع، ابعاد اشیاء را در فواصل مختلف تغییر ندهد.

در مجموع دوربین‌های پانوراما با لنزهای متحرک زاویه دید بزرگتری از انواع دیگر با لنز ثابت دارند و اگر بخواهیم تصاویر دوربین‌های ثابت را به متحرک شبیه کنیم باید دو یا سه تکه عکاسی کنیم. نقاط ضعف تصویری در دوربین‌های پانوراما بیشتر همان اشکالاتی هست که در عکاسی با لنزهای سوپرواید بوجود می‌آید، شدت پرسپکتیو در اشیاء نزدیک، کوچک شدن اشیاء دور، دو رنگ شدن وسط و کنار تصویر (که با فیلتر مخصوص برطرف می‌شود) و در آخر عدم امکان محو کردن کامل یک سوژه چه در عقب تصویر به عبارتی عمق میدان و وضوح در سرتاسر تصویر وجود دارد.

آنچه که در ویزور پانوراما شما را مجذوب خواهد کرد وسعت زیبائی تصویری در طبیعت و عمق زاویه‌ی وسیع در معماری است.

مخصوصاً اگر بخواهید سوژه‌ی تصویری خاصی مانند جاده، ردیف درختان، دیوار یک بنای تاریخی، و آنچه را که پرسپکتیو جذابی دارد نمایش بدهید.

کار با سه‌پایه به مراتب عقلانی‌تر است، با وجود این در فضای آزاد و نور مناسب، به علت واید بودن خط، محو شدن تصویر اگر روی دست عکاسی کنید وجود ندارد.

در ضمن برای واضح شدن تصویر احتیاج مبرم به دیافراگم‌های خیلی بسته ندارید در نتیجه می‌توانید دیافراگم را بازتر کرده و سرعت را بالا ببرید. اگر دوربین پانوراما ندارید و مایل هستید تصاویر پانوراما داشته باشید با لنزهای واید یا سوپرواید حتی چشم‌ماهی می‌توانید عکاسی کنید و قسمتی از آسمان و بالای افق را در چاپ قطع کنید یا با دو قطعه مقوای سیاه روی کاش آگراندیسمان زاویه‌ی پانورامای مورد پسند خود را انتخاب کرده و چاپ کنید.

اگر عکس پانورامای شما یک تکه نباشد و توسط دوربین معمولی عکاسی می‌کنید مسائل زیر را باید در نظر داشته باشید:

  • ۱- یک بار روی سه‌پایه سرتاسر صحنه‌ی مورد نظر خود را مطالعه کنید و آن را بصورت فرد 3-5-7... تقسیم‌بندی کنید.
  • ۲- دوربین را کاملاً تراز کرده و عکس وسط را بیاندازید. انتخاب زیباترین سوژه و تراز بودن آن در این عکس وسط سرنوشت ساز است.
  • ۳- بطرف راست برای انداختن عکس دوم 5 تا 10 درجه از عکس قبلی را تکرار کنید و یک درجه تراز را تغییر دهید، برای عکس بعدی نیز باز هم قدری از عکس قبلی را تکرار کنید و هم باز یک درجه دوربین را کج کنید. یعنی یک تکه از صحنه را هم در ضلع راست و هم در ضلع چپ عکس بعدی عکاسی کرده‌اید.
  • ۴- بطرف چپ نیز از عکس اول (تصویر فرد وسط) قدری در اولین عکس دست چپ تکرار کرده و دوربین را یک درجه به خلاف جهت عکس‌های طرف مقابل از تراز خارج کنید، برای عکس پنجم نیز همین کار را تکرار کنید. ظاهراً شما از خط تراز تصویری بطرفین تصویر خارج شده‌اید ولی موقع چاپ عکس متوجه خواهید شد که مونتاژ نگاتیوهای شما خیلی آسان‌تر عملی خواهد شد در ضمن ابعاد عکس‌های شما از نظر درازا و پهنا بسیار نزدیک به هم هستند. (برخلاف بسیاری از عکس‌های چند تکه پانوراما که هر کدام اندازه مختلف داشته و در ضمن برای مونتاژ باید مقدار زیادی از بالا و پائین تصویر را قطع کنید)
  • ۵- چون در عکس‌های شما زاویه‌ی تابش نور ثابت نیست و حتی ممکن است در یکی از فرم‌های شما خورشید نیز وجود داشته باشد حتماً باید با دو الی سه واحد نوری مختلف عکاسی کنید که با چندین رنگ متفاوت نگاتیو داشته باشید تا در موقع چاپ عکس نگاتیو‌هایی را انتخاب کنید که عکس‌های هم‌رنگ بوجود می‌آورند، در ضمن برای اینکه وضوح و کنتراست فرم‌ها تغییر نکند دیافراگم را در تمام عکس‌ها ثابت نگه داشته و زمان نوردهی را کم و زیاد کنید.
  • ۶- در مورد عکس وسط یا شماره‌ی یک نهایت دقت را جهت انتخاب محل و زاویه‌ی دید و دوربین انجام دهید. هر چه انتخاب زوایه و محل عکس وسط جذاب‌تر و منطقی‌تر انتخاب شده باشد فرم پانوراما و تعادل تصویری بقیه عکس‌های شما نسبت به یکدیگر بیشتر خواهد شد.
  • ۷- در پانورامای چند تکه هر چه لنز شما کمتر واید باشد شانس مونتاژ و روی هم قرار گرفتن قطعات تصاویر شما بیشتر و بهتر خواهد شد تا جائیکه اگر با لنز تله‌ای ضعیف عکاسی کرده باشید مشکلی به نام مونتاژ نخواهید داشت فقط اشکال کار در این است که اگر زاویه‌ی دید عکس پانورامای شما زیاد باشد(با لنز تله) متاسفانه به همان نسبت تعداد عکس‌های شما نیز بیشتر خواهد شد. با قدری تمرین آسان‌تر تصمیم خواهید گرفت و راحت‌تر عمل خواهید کرد.

 

نوشته: مسعود معصومی

 

 

پيام هاي ديگران ()        link        جمعه ۳٠ فروردین ۱۳۸٧ - مسعود معصومی

عکاسی اشیاء یا طبیعت بی‌جان

 

عکاسی اشیاء یا طبیعت بی‌جان

در عکاسی از اشیاء: کمپوزیسیون (ترکیب و فرم) و داشتن نورهای متنوع ضروری است.

شما با دو نوع شیئی سر و کار دارید یا شیئی و سوژه در یک محل ثابت است و شما امکان تغییر محل آنرا ندارید، مانند اجزاء چوبی شیشه‌ای یا سرامیک در معماری داخلی. قسمت‌هایی از طبیعت، سنگ‌ها، درخت‌ها و آنچه که به صورت جزئی از کل هدف عکاسی ما است و حرکت دادن آن عملی نیست و دیگر اشیائی که قابل حرکت است. ظروف، مجسمه‌های کوچک فلزی یا سرامیک، جواهرات، شیشه‌ها، فلز‌ها، گل‌ها، میوه‌ها، اشیاء باستانی و هر شیئی که می‌توانیم برای آن دکور درست کنیم. زمینه‌ی زیر و پشت آنرا مطابق سلیقه خود تغییر دهیم و با سوژه‌های مورد پسند خود تلفیق کنیم رنگ‌های اطراف آنرا با پارچه‌های رنگی، اشیاء رنگی و هر دکور تخیلی دیگر ترکیب نماییم. در هر دو نوع فوق، ترکیب بندی و فرم چیدن آن سوژه و هم چنین نحوه نورپردازی و استفاده از نوع نور در نمایش آن شیئی سرنوشت ساز است و می‌تواند با رعایت قوانین اساسی و تجربی جذاب و مناسب عکاسی شود.

آنچه که اجمالاً در عکاسی از هر شیئی باید رعایت شود عبارتند از:

  • 1- در کادربندی دقت کنید اشیائی را که با سوژه اصلی مخلوط کرده‌اید سوژه شما را تحت تاثیر (از نظر فرم و اندازه و جلب توجه زیاده‌تر از خود شیئی اصلی) قرار ندهند.
  • 2- مرکزیت توجه از نظر نور و کادربندی و رنگ همیشه به سوژه اصلی جلب شود.
  • 3- محو بودن یا واضح بودن اشیاء دور و بر شیئی اصلی باید دلیل منطقی و زیبائی داشته باشد.
  • 4- حساسیت فیلم از 50 تا 100 آ.اس.آ بخاطر شفافیت تصویر بالاتر نرود.
  • 5- سه پایه محکم و قدری سنگین با امکانات حرکات کامل و دکلانشور از وسائل ضروری است.
  • 6- برای اشیاء کوچک حتماً به لنز ماکرو یا کلوزآپ یا رینگ احتیاج خواهید داشت.
  • 7- مقوای سفید، نقره‌ای و طلائی بصورت رفلکتور و چندین آئینه نیز لازم است.

قبل از عکاسی با تعویض لنز پرسپکتیو شیئی را مطالعه نموده و بهترین زاویه‌ی برای آن شیئی در رابطه با لنز انتخاب کرده خود مشخص نمایید.

انواع نورها را اوائل کار که در مورد اشیاء تجمسم ندارید از زوایای 45 تا 30 درجه تماشا کنید و اثرات تغییرات سایه‌های شیء مورد نظر خود را در رابطه با اشیاء و پس زمینه‌های انتخابی خود دقیقاً مطالعه کنید.

کاراکتر نوع نور شما و زاویه‌ی تابش آن نور بر روی شیء مورد نظر سرنوشت‌ساز است و هر سوژه‌ای به فراخور جنس، فرم و رنگ و تلفیق با دکور و زمینه‌ی نور مخصوص خود را طلب میکند.

چیدن و قرار دادن شیء و زاویه دید و پرسپکتیو انتخابی شما، نوع و زاویه نورهای شما را تغییر خواهد داد و هر شیء از زوایای مختلف نورپردازی مخصوص خود را دارد.

مثلاً یک گردن‌بند با مدال فلزی کار شده با سنگ‌های قیمتی اطراف آن باید از بالا عکاسی شود، زنجیر فرم خوبی چیده شود، زمینه از نظر جنس و رنگ سوژه را در خود محو نکند و یک نور Hazy سرتاسر زنجیر و مدال و نگین و سنگ‌ها را باید بدون انعکاس شدید و زننده روشن کند. با حرکت دادن این نور، محل چراغ را پیدا خواهید کرد و بعد یک نور شدید و نفوذی از امتداد سطح گردن‌بند و زاویه مناسب برجستگی‌های آنرا برجسته و مشخص خواهد کرد.

شدت کنتراست، تاریکی یا روشنی، زمینه‌ی پشت یا اشیاء اضافه دیگر به دیدگاه و سلیقه‌ی شما مربوط می‌شود. درشت‌نمائی، برش یا عدم کادره کردن قسمتی از زنجیر نیز سلیقه‌ی عکاس است. استفاده از صفحات طرح‌دار، ورقه‌های فلزی، پارچه‌های نقش‌دار پارچه‌های درشت‌بافت یا طرح کلاسیک یا مدرن همیشه و همه در رابطه‌ی نوع سوژه‌ی انتخابی و تجربه و سلیقه عکاس است.

بعضی از اشیاء از نظر جنسیت مانند شیشه بدون نقش و ساده کریستال‌های مختلف و یا فلزات طلا، نقره، مس بصورت اشیاء مصرفی و یا زینتی نحوه نورپردازی خود را دارند که بترتیب نشان خواهیم داد.

عکاسی از اشیاء را با شیء انتخابی خود شروع کنید زاویه 45 درجه نسبت به شیء نور مستقیم به آن بیاندازید. بعد دقت کنید چه رنگ و چه جور اشیاء دیگر را میتوانید وارد کادر کنید که به خود سوژه اصلی لطمه نخورد. از پر کردن کادر دوربین با خرت و پرت‌های فراوان که در منزل دارید شروع نکنید. مطمئن باشید تصاویر خلوت‌تر و متمرکز‌تر جذاب‌تر و بهتر از کادرهای شلوغ و انباشته خواهند شد.

شناخت نور در رابطه با هر شیء اهمیت زیادی دارد، مثلاً انعکاس نور مستقیم بر روی یک گلدان یا ظرف استیل فقط یک نقطه‌ی کوچک را روشن کرده و بقیه ظرف یا کاملاً سیاه شده یا تصویر دوربین و شما و میز و اطاق در روی سطح آئینه‌ای آن دیده خواهد شد. به این دلیل در مورد فلزات بهتر است از سطوح نوری بزرگ استفاده کنید که سطح وسیع‌تری از ظرف را روشن کند. زاویه‌ی دورین را طوری انتخاب کنید که تصویر اشیاء دیگر در روی ظرف دیده نشود. معمولاً با ساختن یک حجله از کاغذ کالک یا پارچه سفید دورتادور ظروف آئینه‌ای و نورپردازی از پشت آن حجله تصاویر بهتر و فلزی بودن شیء بیشتر لمس خواهد شد.

در اشیاء شیشه‌ای کاملاً برعکس نور را بخود شیشه یا ظرف کریستال نمی‌اندازیم بلکه نور را به زمینه پشت انداخته و با دو دیوار سیاه در چپ و راست ظرف تصویر خطوط سیاه که فرم ظرف را بوجود خواهد آورد استفاده خواهیم کرد، اگر همراه ظروف شیشه‌ای، گل یا سوژه‌ای که نور از آن عبور نمی‌کند وجود داشت با یک نور خرطومی فقط آن شیء را از بالا روشن می‌کنیم که تصویر چراغ ما روی کریستال دیده نشود، اگر ظرف شیشه‌ای را روی زمینه‌ی تیره عکاسی می‌کنید چپ و راست ظرف را با قرار دادن چراغ Hazy یا کاغذ کالک خطوط سفیدی در لبه‌های ظرف بوجود می‌آوریم. حال اگر روی چنین اشیائی نور مستقیم یا نور تئاتر یا صحنه لازم داشته باشیم از زوایای بالا و عمود به شیء می‌توانیم نورپردازی اضافه کنیم.

فاصله‌ی صفحه‌های سفید یا چراغ‌ها با شیء شیشه‌ای، ضخامت خطوط سفید لبه آنرا بوجود می‌آورد. نور اضافه‌ی بالا هر چه نزدیک شود فضای کمتری را روشن کرده و فضای تیره بیشتری خواهیم داشت.

در عکاسی تبلیغاتی و صنعتی و مخصوصاً، عکاسی از محصولات و تولیدات مختلف عکاسی از اشیاء مصرف فراوان دارد و اگر یک سوژه‌ی جذاب صنعتی را حتی بصورت سرگرمی و تمرین عکاسی کنید ممکن است مصرف تبلیغاتی نیز داشته باشد. ظرف‌های مختلف صنایع دستی لوازم آرایشی، لوازم بهداشتی، جواهرات، انواع شکلات‌ها و مواد غذایی کمپوت‌ها کنسرو‌ها و غیره همه هم در عکاسی از اشیاء و هم در تبلیغات مصرف می‌شود.

اگر وسوسه شدید که از عکس‌های تمرینی خود پول در بیاورید کار مشکلی نیست فقط کافیست موقع عکاسی و تنظیم صحنه قدری تجاری هم فکر کنید و سعی کنید، مثلاً عکس از یک شیشه نوشابه را طوری دکور بندی کنید که برای تولید کننده جذاب باشد آنوقت شانس استفاده از عکس تمرینی شما زیاد خواهد شد.

در عکاسی از هر شیئی، نورهای مختلف نقش اصلی را بعهده دارند که ایده و خواست شما در رابطه با نورهای شما کامل خواهد شد. کاربرد نورهای مستقیم، نورهای نرم، نورهای بدون سایه، نورهای کمکی، نورهای زمینه پشت، نورهای زیر- پهلو- بالا، نه تنها باید دقیق و صحیح مصرف شود بلکه به فراخور طرح و نظر شما شدت و زاویه تابش آن نیز تغییر خواهد کرد.

در عکاسی از اشیاء مخصوصاً با دکور و زمینه‌های مختلف به لوازم زیادی احتیاج پیدا خواهید کرد که نبود و کمبود هر کدام از آنها در عکاسی شما مشکلات فراوانی ایجاد خواهد کرد. از قیچی و کاتر، چسب‌های نواری مختلف (شفاف- مات- رنگی- پارچه‌ای...) تا فویل‌های متالیک و کالک و کاغذهای رنگی، از سوزن و سنجاقهای مختلف تا آمپول (برای ایجاد قطره آب)، از اسپری‌ مات و براق کننده و دهها خرده‌ریزهای دیگر باید دم دست شما باشد چون موقع کار حتماً به آن‌ها احتیاج پیدا خواهید کرد. مخصوصاً گیره‌های مختلف با گردن‌دراز که به لبه‌ی میز متصل شود برای کج و کوله نگه داشتن اشیاء یا آویزان کردن شیء یا سوژه‌ای در هوا به چندین نوع گیره احتیاج پیدا خواهید کرد.

تا حدی که اگر تغییر کار و کاسبی شما جدی شود وسائلی را که بعضی از شرکت‌ها مخصوص این نوع عکاسی ساخته‌اند باید خریداری کنید. یخ مصنوعی ریز و درشت، افه بخار و دود، گرد و خاک، تار عنکبوت مصنوعی، شکستگی مصنوعی تماماً در عکاسی از اشیاء مخصوصاً اگر قدرت تخیل و خلاقیت شما زیاد شود مصرف خواهند داشت.

فراموش نکنید هر جنس و شیء، نور و نورپردازی مخصوص به خود را دارد. پارچه‌ و گونی و بافت‌های مختلف با نور مستقیم و از پهلو خود را بهتر نشان خواهند داد در صورتیکه این نور برای یک شیء براق فلزی افتضاح ببار می‌آورد. باید دقت کنید برای فلزات را مطابق طرحی که قبلاً شرح دادم عکاسی کنید در مورد شیشه‌های رنگی نوشابه‌ها و عطرها هم یا باید نور مستقیم و شدید از پشت به سوژه بتابانید یا دقیقاً قسمت پر از مایع داخل شیشه را از پشت سفید کنید وگرنه رنگ مایع درون شیشه سیاه و تیره خواهد شد. سایه‌ها را با حداقل نوری که یک دیافراگم ضعیف‌تر است روشن کنید محل سایه‌ها را جلوی شیء بیاندازید تا حجم شیء برجسته‌تر و زیباتر شود اگر یک سوژه با تغییر نورپردازی کاراکتر تصویری آن تغییر می‌کند، حوصله کنید و هر دو سه فرم را عکاسی کنید.

نوشته: مسعود معصومی

 

 

 

پيام هاي ديگران ()        link        جمعه ٩ فروردین ۱۳۸٧ - مسعود معصومی