photoalefbe

 

پرتره 2

پرتره  2

 

عکسبرداری از انسان رایج ترین رشتۀ عکاسی است. تنوع مصرف عکس انسان از کارت شناسایی تا یادگاری در صدها مراسم انسان از تولد تا مرگ همگی با پرتره رنگی یا سیاه و سفید از یک نفره تا دسته‌جمعی چه در استودیو و داخل اطاق و چه در هوای آزاد و طبیعت آنقدر رایج شده و تنوع و وسعت پیدا کرده که هر رشتۀ عکاسی را که بیاموزیم باید فراگیری عکاسی پرتره را نیز به یادگیری خود بیافزاییم. اختراع و کشف هنر عکاسی با تهیه عکس از انسان شروع شده و در طول یکصد سال عکس انسان علاوه بر آلبوم‌های یادگاری و خانوادگی- در مطبوعات- در دکورها و باشگاه‌ها و عکسهای تبلیغاتی- کنار لوازم زندگی و خوراکی‌ها و لباس‌های مد روز و صدها تنوع دیگر سر درآورده و بعنوان عکاس پرتره باید قوانین نور- صحنه‌سازی شناخت لوازم ضروری- لنز و دوربین و آنچه را که به زیباتر شدن عکس کمک میکند را بیاموزیم و تمرین کنیم. اگر سوژۀ ما فقط پرتره باشد و بقیۀ اشیاء موجود در تصویر سلیقه و تنوع محسوب میشود صورت انسان و رعایت یکایک اجزاء صورت مخصوصاً چشم‌ها نقش اصلی را بازی میکنند اگر ارتفاع لنز در رابطه با فرم قرار گرفتن صورت زیاده از حد لازم بالاتر و یا پایین‌تر از چشم قرار بگیرد، ابعاد پیشانی و کله انسان و یا بر عکس لب‌ها و چانه از صورت طبیعی خارج شده و صورت انسان فرم و قیافۀ واقعی خود را از دست میدهد در عکاسی پرتره بعضی مواقع با کمک تغییر ارتفاع دوربین و تغییر محل تابش نورها عیب صورت انسان را کمتر میکنیم و باصطلاح شخص را زیباتر نشان میدهیم. اگر در صورت انسان دقت کنیم بین نیمه چپ و راست صورت هر انسان تفاوت‌های کوچکی وجود دارد با شناخت نیمۀ مناسب میتوانیم تصاویر جذاب‌تری از آن صورت تهیه کنیم.

طرز نشستن و فرم دستهای انسان‌ها نیر متفاوت است و عکاس باید با تمرین و دقت در فرم نگاه و نشستن هر انسان بهترین و طبیعی‌ترین فرم را شناسایی کند، آنوقت میتوان با تمرین و تجربه اندوزی در نورپردازی جهت و زاویه مناسب را با کمک نورپردازی صحیح زیباتر عکاسی کرد. در یادگیری عکاسی پرتره باید نسبت به فاصله چشم انسانها گودی چشم‌ها برآمدگی و ابعاد پیشانی دراز یا گرد بودن چانه و مستطیل یا دایر بودن اسکلت سر با استفاده از نوع بهتر نور و انتخاب محل مناسب برای چراغ‌ها به زیباترین فرم هر صورت دست پیدا کنیم. موضوع پر اهمیت دیگر زاویۀ نگاه انسان و میزان و شدت نگاه انسان به دوربین و لنز است. تفاوت انسانها و زیبا یا زشت بودن نگاه را عکاس با تمرین و چهره‌شناسی میتواند یاد بگیرد و هنگام عکسبرداری مدل را همراه نشستن و حرکت دست و زاویۀ نگاه به جذابترین فرم نزدیک کند.

شدت و مساحت قسمت‌های روشن صورت و قسمت سایه یا تاریک در انسانها متفاوت است و باید با شناخت و یادگیری رابطۀ نور و شدت و مقدار مساحت آنرا در صورت‌های مختلف یاد بگیریم مقیاس سر انسانها نسبت به گردن و شانه‌ها متفاوت است. برای سرهای بزرگ و پهن بهتر است با ایجاد قدری سایه‌های مناسب در صورت و پیشانی و چانه ابعاد جمجمه را قدری کوچکتر و خوش‌فرم‌تر نشان بدهیم. اگر سر مدل درازتر از حد معمول است با نورپردازی چانه را تاریک‌تر میکنیم و با قدری بالاتر بردن دوربین از سطح چشم ابعاد چانه را کوچکتر می‌کنیم و در مورد مدل‌هایی که بر عکس پیشانی آنها بلندتر است دوربین را قدری پایین‌تر از سطح چشم آورده و قدری در پیشانی سایۀ مناسب ایجاد میکنیم. در هوای آزاد نیز پرترۀ صورت باید دقیق‌تر نورپردازی شود با توجه به شدت و مرکزیت نور روز اجرای جزئیات نورپردازی پرتره و تغییرات ابعاد سر انسان در نور روز مشکل‌تر است. باید با انتخاب محل مناسب که کنترل و تغییر دادن اثرات نور و سایه در اختیار ما باشد میتوان ابعاد صورت را درست‌تر و جذاب‌تر نشان داد. کمک گرفتن از رفلکتور سفید برای روشن‌تر کردن قسمت‌های تیره و استفاده از مقوا یا پارچه سیاه برای جلوگیری از  روشن شدن قسمتهای ناخواسته ضروری است. بعضی از عکاسان پرتره در هوای آزاد هم از نورهای مصنوعی استفاده میکنند. در این صورت دقت در کلوین و هارمونی رنگ‌ها در فیلم‌های رنگی مشکل است. کنتراست و شدت نور نیز باید در نورپردازی مخلوط دقیق‌تر باشد در غیر این صورت، نور و فرم صورت شدیداً مصنوعی و غیر طبیعی جلوه خواهد کرد.

اگر عکاسی پرتره نیم‌تنه باشد یعنی دستها نیز در تصویر وجود دارند پرسپکتیو دستها و وضوح آنها و هم چنین طرز قرار گرفتن آنها نسبت به شانه‌ها و فرم صورت اهمیت دارد. اگر مدل نشسته باشد باید مواظب پرسپکتیو و طرز نشستن مدل باشیم چون ممکن است فشار روی شانه بعلت نشستن روی مبل یا صندلی گود و راحت حالت قوز درآوردن و یا زیاده از حد پهن شدن شانه‌ها باعث غیر طبیعی شدن فرم بدن و سر مدل شود در ضمن باید هارمونی کامل بین نورپردازی صورت و دستها و حتی وسیله‌ای که مدل روی آن نشسته وجود داشته باشد وگرنه متاسفانه فرم بدن مدل غیر طبیعی و معیوب خواهد شد.

نورپردازی و فرم قرار دادن دستها از نظر پرسپکتیو و نور و وضوح باید با صورت و گردن و شانه‌ها زیباترین و طبیعی ترین فرم را داشته باشند. اگر مدل در حالت ایستاده باشد در عمل کار عکاس سخت‌تر خواهد شد و بوجود آوردن هارمونی بدن و دستها احتیاج به اشیاء یا سوژه‌ای در زمینه یا کنار مدل خواهد داشت در قرون گذشته یک سکو یا صندلی کنار مدل قرار میدادند که فرم قدیمی و تکراری است و بهتر است نه تنها مدل نشسته عکاسی شود بلکه از قسمتی از شانه و بازوها و یا تکیه گاه دستها صرف نظر شود و با انتخاب لنز مناسب و نور مناسب ابعاد و نور مدل را با ابتکار در تلفیق با زمینۀ پشت و اطراف مدل راحت‌ترین فرم نشستن و طبیعی‌ترین ژست را نشان داد. تمرین مکرر در نورپردازی صورت همراه دستها و شانه و اشیاء اطراف مدل ابعاد طبیعی بدن و ژست مدل را باید بوجود بیاوریم در غیر این صورت از نشستن مدل گرفته تا فرم دستها و صورت غیر طبیعی خواهد شد بیشتر اوقات سینمایی و ژست غیر طبیعی خواهد شد. زمینه پشت مدل همراه اشیاء آن میتواند به طبیعی‌تر شدن مدل کمک کند. ولی بهترین کار همان نورها و محل صحیح چراغ‌ها هستند.

اگر قرار باشد پرتره دو نفره یا دسته جمعی بیاندازیم هر چند وجود چند مدل و چیدمان و صحیح کنار هم قرار دادن مدل‌ها به آسان‌تر و حتی زیباتر شدن عکس ما کمک میکند ولی آنچه که قدری کار ما را مشکل‌تر میکند نورپردازی چند نفره و هارمونی و طبیعی بودن نور یک گروه چند نفری است که با تمرین و دقت و حرفه‌ای عکاسی کردن به عکاسی پرتره دسته جمعی تسلط پیدا خواهیم کرد که موفقیت بزرگی است. در پرتره دسته جمعی هارمونی دادن در نشستن و ایستادن مدل‌ها، هارمونی نور صورت و بدن آنها دقت در چیدمان آنها از نظر ابعاد و فرم بدن آنها. دقت در فرم و رنگ لباس آنها دقت و سلیقه در نسبت سن آنها در چیدمان و تقسیم بندی مدل‌ها با تمرین و شناخت گرافیکی و هنری عکاس بوجود میاید که با تمرین مکرر متوجه مشکلات در زیبا کردن و طبیعی کردن مدل‌ها خواهید شد. در عکسهای دسته جمعی کاربردی مانند دسته جمعی ورزشکاران- بازیگران سینما و تئاتر- اهل هنر و سیاست میتوانیم با استفاده از  فضای اطرف مدل‌ها و چیدمان و کمک گرفتن  از وسائل و زمینۀ آنها به تصویر طبیعی و جذاب دست پیدا کرد. اگر در عکس گروهی ورزشکاران علاوه بر استفاده از لباس بعضی از آنان را میتوان روی زمین نشانده عکاسی کرد و با کمک وسائل ورزشی در کنار تصویر عکس جذاب و طبیعی و خاطره‌ای بوجود آورد.

خوشبختانه با پیشرفت عکاسی دیجیتال اجرای سلیقه و خواسته‌های متنوع بمراتب آسان‌تر شده و در زمان عکسبرداری میتوانید چندین فرم متفاوت در چیدمان مدل‌ها همراه دکور و اشیاء در نورهای متنوع و متفاوت سلیقه خود را ثبت کرد که خود کمک فراوانی به بالا رفتن تجربه و سلیقۀ ما خواهد کرد. در عکسبرداری دسته جمعی داشتن نور مناسب و نرم در تعداد و ابعاد متنوع برای روشن کردن مدل‌ها با سیستم دیجیتال امروزی بمراتب آسان‌تر گردیده و زودتر به اهداف هنری و تکنیکی خود میرسید  در هوای آزاد هم میتوانید با تنوع چیدمان و تغییرات فرم مدل‌ها و اشیاء تصاویر متنوع و متفاوتی برای مصارف تصاویری که تهیه کرده اید خواهید داشت.

تسلط به وضوح صورت و دستها، نگاه جذاب و مناسب مدل‌ها در هارمونی مناسب با لنز و کادربندی شما در بالا رفتن درجه و حرفه‌ای بودن عکس شما کمک میکند.

لطیف و نرم نشان دادن صورت و حتی دستها با کمک لنزهای نرم کننده بوجود میاید در ضمن علاوه بر لنزهای فوق، فیلترهای نرم کننده به قیمت خیلی ارزانتر به اندازه قطرهای مختلف برای لنزهای متفاوت ساخته‌اند که نه تنها در عکاسی پرتره بلکه در عکاسی از طبیعت و اجزای طبیعت هم بکار میرود. با کمک این فیلتر میتوان آسمان و هوای مه آلود جذاب و طبیعی بوجود آورد.

بعضی از دکورها یا اشیاء در صحنۀ عکسبرداری دسته جمعی میتوانند باعث خراب شدن تصویر یا زشت شدن عکس دسته‌جمعی بشود مانند وجود پنجره بزرگ در زمینۀ پشت یا وجود مبل‌های چوبی براق و یا اشیاء فلزی که با انعکاس نور فرم‌های هندسی ناخواسته بوجود میاورند؛ شدت و مساحت زیاده از حد این نقاط نورانی روی چیدمان مدل‌ها و مخصوصاً ابتکار و خلاقیت عکاس در خلق فرم و نور زیبا و حساب شدۀ عکاس اثر منفی و شدید خواهد گذاشت و باید با تغییر محل آنها یا حرکت چراغ‌ها از انعکاس نور و ایجاد فرم هندسی نورانی در عکس جلوگیری کرد. اگر انعکاس‌ها خیلی زیاد و متنوع نباشند بعضی مواقع با فیلتر پولار میتوان مشکل را حل کرد بشرط آنکه انعکاس‌ها شدید و یا فلزی نباشند.

مهمترین مسئله در پرتره دسته جمعی حرفه‌ای بودن و  باندازه کافی روشن کردن صحنه توسط نورهایی است که از جهت عکاس و دوربین به نفرات از ردیف اول چیدمان تا ردیف آخر چیدمان نفرات توسط عکاس انجام گرفته است. هر چه مساحت نور حرفه‌ای‌تر و کامل‌تر باشد رفع بقیه عیوب نورپردازی از چیدمان مدل‌ها گرفته تا استفاده از اشیاء اضافی و تمام صحنه آسان‌تر خواهد شد. در ضمن داشتن نور کافی امکان استفاده از دیافراگم‌های بسته‌تر بعلت احتیاج به عمق میدان و هم چنین سرعت مناسب برای حفظ لحظۀ ژست نگاه و فرم چشم و لب و دهان و صورت و ژست مدل‌ها آسان‌تر و طبیعی‌تر و حرفه‌ای‌تر خواهد شد. در ضمن تسلط به مجموعه نورهای جلو و بالای سر، این شانس را بوجود میاورد که عکاس بتواند سلیقه‌های متفاوت و حرفه‌ای‌تری با تغییرات چیدمان و جابجا کردن مدل‌ها و اشیاء بوجود بیاورد. شانس ایجاد تنوع در عکس‌های پیچیده و مشکل دسته‌جمعی موفقیت بسیار مهمی برای عکاس در ایجاد یک عکس دسته جمعی جذاب و متفاوت است.

موفق باشید

نوشتۀ مسعود معصومی

 

مطالب مرتبط:

پرتره

نقش فیلترها در عکاسی

داستان فتوژنیک

 

پيام هاي ديگران ()        link        دوشنبه ٢٥ دی ۱۳٩۱ - مسعود معصومی