photoalefbe

 

فتوژورنالیسم- بخش اول

شاید با بودن عکاسان صاحب نام خبری، از اینکه من هم درباره‌ی عکاسی خبری چیزی می‌نویسم تعجب کنید ولی فراموش نکنید سالها در دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی، فتوژورنالیسم را در رشته روزنامه‌نگاری و روابط‌عمومی تدریس میکردم. آنچه که در زیر میخوانید خلاصه‌ای از درس فتوژورنالیسم آن دانشکده است که البته حجم آن به مراتب بیشتر بود، کوتاه شده و به روز شده‌ی آنرا به یادگار از آن روز برای شما مینویسم. در صورت لزوم میتوان آنرا وسیع‌تر و حرفه‌ای‌تر نیز با تکالیف عملی توام کرد و نتایج بهتری گرفت.

 

 

 

عکاسی خبری (فتوژورنالیسم)

 

 

 

مقدمه

 

بیشتر روزنامه‌گاران نه تنها درباره‌ی مسایل و مطالب روز مقاله می‌نویسند بلکه همراه نوشتن باید عکس هم بیاندازند. هر چند پیدایش عکاسی دیجیتال کار را بسیار آسان کرده است ولی در هر صورت روزنامه‌گار مجبور است حداقل اطلاعات درباره تکنیک عکاسی خبری، شناخت فیلم مناسب و نور را داشته باشد. درس و مطالبی را که درباره‌ی فتوژورنالیسم میخوانید برای کسانی است که به تئوری مقدماتی تکنیک عکاسی آشنائی دارند و مشکل سرعت و دیافراگم یا فیلم و لنز را پشت سر گذاشته‌اند. به همین دلیل بهتر است مثال‌های تصویری مطالب را خود شما به عنوان تکلیف انجام دهید.

 

اگر یک نگاه به روزنامه‌های قرن گذشته بیاندازیم متوجه می‌شویم که در صفحه‌ی اول از یک عکس نیم صفحه یا حداقل یک چهارم صفحه اثری نبود، با شروع قرن بیستم و پیدایش گراورسازی از روی عکس صفحه اول روزنامه‌ها تغییر شکل داد و کمتر روزنامه‌ای چاپ می‌شود که یک عکس نیم صفحه درباره‌ی اتفاقات داغ روز نداشته باشد در صورتی که نوشته و مطالب درباره‌ی آن حادثه بیشتر از چند خط نیست. مردم معمولی و خوانندگان روزنامه اول عکس را تماشا می‌کنند و بعد شرح زیر آن را می‌خوانند و اگر کنجکاوی آنها ارضاء شده باشد احتمالاً حوصله خواندن تمام مقاله را نخواهند داشت.

 

یک عکس خبری نسبت به واقعه و سوژه خبری سه تفاوت مهم دارد:

 

1-     فضای حادثه جمع و جور شده و واقعه به اصطلاح برش خورده و کادر بندی شده است.

 

2-     زمان حادثه بسیار کم شده و از تمام مدت واقعه فقط چند صدم ثانیه آن ثبت شده است.

 

3-     واقعیت حادثه در رابطه با تفکر و اندیشه و هدف نویسنده قدری دست کاری شده است.

 

البته عکس‌هایی نیز هستند که گویا تر از هزار حرف هستند و با خود حوادث تاریخ سازی را رقم زده اند، این گونه عکسها رویای هر عکاس خبری و روزنامه‌نگار است.

 

عکس‌های مخفی و جنجالی که آن هم هیجان و ارزش خبری مخصوص به خود را دارد مبحث دیگری است که درس و تکنیک جداگانه ای به نام پاپارازی دارد.( این لغت از اسم پاپارازو، عکاس در فیلم "زندگی شیرین" فلینی گرفته شده است)

 

 

 

وسایل ضروری عکاس خبری

 

1-     دوربین 135، دو بدنه‌ی جداگانه که بتوان در صورت لزوم از یک صحنه هم سیاه و سفید و هم رنگی و یا با دو حساسیت مختلف مثلا100آ-اس-آ و25000 آ-اس-آ همراه داشت.

 

2-     زوم یا لنزهایی که از واید 35میلیمتر تا تله 200میلیمتر قابلیت بازی داشته باشد.

3-     فلاش دستی با قدرت زیاد و امکان تغییر زاویه تابش برای لنزهای  واید و تله.

 

4-     رینگ یا فیلتر کلوزآپ که امکان عکسبرداری از اسناد، نوشته ها و یا عکس و غیره داشته باشد.

 

محتوی تصویری در عکس‌های خبری سرنوشت ساز هستند و تفاوت و ارزش عکس خبری موفق در گویایی محتوای آن است.

 

  •  هر چه درباره وضعیت سوژه مورد نظر اطلاعات بیشتری از قبل داشته باشید در کیفیت عکس خبری شما تاثیر فراوانی خواهد گذاشت.

     

  •    تا سر حد امکان از تداخل اشیاء و سوژه‌های اضافه که به سوژه مورد نظر شما کمک نمی‌کند جلوگیری کنید.

     

  •   در صورت امکان حداکثر کادر بندی تصویری را در لحظه عکاسی انجام بدهید. معمولاً کادره کردن سوژه بعد از عکاسی در موقع چاپ به کیفیت عکس لطمه خواهد زد.

     

  •   در حداقل زمان بهترین نقطه را برای سوژه مورد عکاسی در رابطه با لنز و دوربین انتخاب کنید.

     

  •    در صورت امکان آنچه را می پسندید و لازم و ضروری میدانید در تصویر خود وارد کنید و بر عکس هر چه غیر ضروری و زشت است از کادر انتخابی خود خارج کنید. البته در بعضی از عکس‌های خبری مخصوصاً رپرتاژهای خبری و سیاسی این کار غیر ممکن است. باید بعد در چاپ با کمک فتوشاپ اصلاح کنید. امروزه یکی از ارجعیت‌های دوربین دیجیتال در همین سادگی مونتاژ و روتوش است.

     

 

 

فتوژورنالیسم ـ یک عکس در خدمت سوژه های مطبوعاتی مانند کنفرانس‌های مطبوعاتی کنفرانس‌های سیاسی ـ نشست‌های هنری ـ نشست‌های سینمایی ـ تئاتر ـ ورزشی - سخنرانی‌های مختلف با تماشاچیان سالن و انبوه و سخنرانی‌های در سالن‌های کوچک با مدعوین خصوصی و دعوتی چه مطبوعات چه حرفه‌ای‌ها و خصوصی- جشن‌ها - عزاداری‌ها - روزهای تاریخی و اتفاقات ناگهانی مرگ و میرها - تودیع جوایز از نوبل تا اسکار- افتتاح‌ها و بسیاری کارهای مطبوعاتی دیگر که به عکس و عکاسی احتیاج پیدا می‌کند. در هر کدام از سوژه‌های فوق  زاویه ـ دوربین ـ لنز- محل و سایر وضعیت عکاسی باید دقیقاً با سوژه درست انتخاب شده باشد و گرنه عکس خبری کاملاً سرد و خشک است و جذابیت تصویری نخواهد داشت. آنچه که در عکاسی خبری باید رعایت شود عبارت است از :

 

1-     آرتیست موضوع در تصویر کاملاً مشخص باشد.

 

2-     حالت شخص مورد نظر در رابطه با نوع جلسه درست عکاسی شده باشد (اگر حالت شخص در تضاد شدید باشد برای آرشیو و استفاده‌های دیگر و متضاد به درد خواهد خورد مانند ژست خندان در عزاداری و قیافه گریان در جشن‌ها).

 

3-     علت برپایی جلسه و آرتیست آن باید با انتخاب محل درست عکاس نشان داده شود.

 

4-     دست‌ها، صورت‌ها چه خود سوژه اصلی چه اطرافیان مزاحم عکاس و تصویرسازی نباشد و با مقصود عکاس همه چیز در هارمونی باشد.

 

5-     با تعویض لنز و تغییر محل و بخصوص تغییر ارتفاع – زاویه دید – وسعت تصویر و رابطه‌ی مدل و سوژه اصلی با جلسه و مهمانان حتماً دیده شود.

 

 

 

رپرتاژ و فتورپرتاژ

 

رپرتاژ از جلسه‌ی سخنرانی مخصوصاً اگر طولانی باشد و در ضمن تمام یا بیشتر مطالب سخنران به صورت مقاله در رپرتاژ چاپ خواهد شد چنین جلسه‌ای به فتورپرتاژ یا به زبان ساده تر یک سری عکس احتیاج دارد. عکاس باید به فراخور سوژه‌ی مورد بحث نه تنها پرتره‌ی سخنران را - هم کلوزآپ صورت هم با دست - بلکه با سالن و مدعوین نیز باید عکاسی کند. به فراخور سوژه روزنامه نوع سخنرانی و دیدگاه نویسنده و عکاس هم می توان مثبت و تبلیغاتی عکس‌ها را انداخت و هم می‌توان بر عکس، عکس‌ها و جلسه و سخنران را کاملاً منفی و مسخره نشان داد. با لنز تله از انتهای سالن می‌توان سخنران را از روبرو و هم چنین از چپ و راست سالن، نیم رخ عکاسی کرد. در ضمن با لنز نرمال و لنزهای واید سخنران و مدعوین و مدعوین و سخنران و در ضمن فقط مدعوین مخصوصاً اگر چهره‌ی معروف باشند جداگانه عکاسی کرد. دقت و گوش کردن مدعوین و یا چرت زدن و دهن دره کردن آنها بستگی به طرز تفکر گزارش‌گر و عکاس و روزنامه‌ی عکاس دارد که چه نوع رپرتاژی مورد نظر هیات تحریریه و نویسنده می‌باشد. عکاسان آزاد معمولاً از یک چنین جلساتی هر دو نوع تصاویر را تهیه می‌کنند و هر سری را به مشتری مخصوص آن ارایه می‌دهند. فقط باید دقت کرد در جلسات سیاسی و انتخاباتی هر نوع عکس مجاز نیست و می‌تواند برای عکاس بعد از چاپ دردسر ایجاد کند.

 

 

 

افتتاحیه ها و جلسات خیریه و تبلیغاتی

 

اگر از افتتاح یک بیمارستان – ایستگاه مترو- سالن ورزشی و امثالهم رپرتاژ تهیه می‌کنید حالت سخنران- لحظه‌ی مورد نظر- حالت مدعوین و مردم- پرچم‌ها- علامات رسمی- گل‌ها- نوار افتتاحیه و در صورت یادبودی بودن جلسه، نمونه‌های تصویری- تاریخی که زمان‌های متفاوت را در یک تصویر نشان بدهد ضروری هستند در حاشیه تمام اینگونه جلسات همیشه چند صحنه‌ی  غیر‌مترقبه و سوژه‌های مهیج نیز وجود دارد.

 

 

 

میتینگ رژه و دمونستراسیون

 

در عکس‌های این سوژه ها باید حتماً پلاکاتها- اونیفرم – لباس – پرچم ها و مخصوصاً چهره‌ها و صفوفی که با سوژه‌ی میتینگ رابطه دارد عکاسی شود. استفاده از لنز واید شدید و تله‌های قوی در ضمن زاویه‌ی مناسب و یا حتی غیر عادی فتورپرتاژ را گویاتر و جذاب تر خواهد کرد.

 

 

 

نمایشگاه‌ها

 

در رپرتاژ از نمایشگاه باید معماری سالن - هنرمند و استادان - مجسمه و یا سوژه‌هایی که به نمایشگاه مربوط می‌شود به صورت جداگانه توام با انسان و بدون انسان عکاسی شود تا بتوان در رابطه با مقاله و رپرتاژ از عکس‌ها در متن استفاده کرد. اگر مقاله مفصل و همه جانبه باشد و عکاس از تمام زوایا و سوژه‌های مربوط به مقاله تصویر نداشته باشد متاسفانه تکرار عکاسی در بسیاری مواقع ممکن نیست و عکاس موقعیت زمانی خود را از دست داده است. در بسیاری از نمایشگاه‌ها عکاس به نور- فیلتر و حتی دوربین متنوع احتیاج پیدا خواهد کرد چه بهتر که در چنین جلساتی عکاس هر دو نوع 135 و 120 را همراه داشته باشد، در نمایشگاه‌های نقاشی و یا نمایشگاه اشیاء شفاف و یا تاریخی پشت ویترین به فیلتر پولار احتیاج خواهد شد. معمولا این‌گونه نمایشگاه‌ها نورپردازی شده اند و عکاس فقط باید فیلتر و فیلم مناسب را در رابطه با کلوین نور داشته باشد.

 

 

 

موزه‌ها، مساجد و معابد

 

در تهیه رپرتاژ از این‌گونه مراکز بر خلاف بقیه رپرتاژها به سه پایه احتیاج دارید. در ضمن نور موجود در این‌گونه سالن‌ها در تمام روز جذاب نیست و بهتر است عکاس قبلاً از محل دیدن کرده و زمان و ساعت مناسب را پیدا کند در ضمن به نور اضافه که حتماً باید لامپ نور روز(5500 کلوین) باشد که در مخلوط شدن با نور پنجره‌ها رنگ‌ها خراب نشود. کتیبه - نقاشی - پرتره - گچ بری‌ها و مجسمه‌ها هر کدام نورپردازی حرفه ای خود را لازم ندارد که از دایره‌ی کار و تجربه‌ی عکاسان خبری وسیع‌تر است و بهتر است عکاسان خبری آن را بیاموزند یا از همکاران خود در رشته عکاسی صنعتی و معماری استفاده کنند. چون فلاش خبری به هیچ وجه به درد این عکاسی نخواهد خورد و حتماً عکس سوژه‌های موجود در محل را غیر حرفه ای و تاریک و زشت خواهد کرد. به طور مثال عکس کامل از سقف مسجد شیخ لطف الله در اصفهان یا مسجد امام که در یک روز تاریخی با حضور شخصیت‌های مذهبی باید عکاسی شود یا کلیسای جلفا در مراسم عید پاک در عمل عکاس خبری با مشکل نورپردازی روبرو خواهد شد. معمولاً مراسم و جلساتی که در محل مخصوص و یا تاریخی انجام بگیرد که عکس مخلوطی از عکس خبری به اضافه معماری و یا تکنیکی است. عکاسان باید صبر و حوصله و دانش کافی داشته باشند و با انواع دیگر عکاسی‌ها ( اشیاء- معماری) آشنا شوند.

 

 

 

رپرتاژ از تئاتر و اپرا و باله و رقص‌های محلی

 

عکاسی تئاتر و سینما همانند عکاسی صنعتی یا عکاسی معماری و سایر رشته‌های حرفه ای عکاسی قوانین و شرایط و آموزش حرفه ای را دارد و از تهیه یک رپرتاژ خبری از تئاتر و یا باله و امثالهم به مراتب سخت‌تر و پیچیده تر است. از آخرین تمرین‌ها با لباس بازی و نورهای اجرائی عکس تهیه کنید دست شما بازتر است. لحظه‌هایی را که از تمام مساحت و دکور استفاده می‌شود و تعداد زیادتری بازیگر در صحنه هستند و در ضمن خشک و مرده نیست برای رپرتاژ هنری مطبوعاتی مناسب تر است. فیلم حساسیت بالا به مراتب کار شما را راحت‌تر خواهد کرد. بهترین دکور را که در پرده‌ها می پسندید با واید کامل از پشت سر تماشاچیان عکاسی کنید. اگر در مقاله صحبت از دکور خواهد شد به این زاویه احتیاج پیدا خواهید کرد. کلوزآپ بازیگران اصلی را در مهیج‌ترین لحظه بازیگری عکاسی کنید. از لحظات بحث و گفتگوی نویسنده، کارگردان با بازیگران در حین تمرین حتما عکس بیاندازید. اگر مقاله با مصاحبه توام شود وجود این عکس ضروری است. اگر کارگردان و نویسنده روی صحنه نباشند و ردیف اول نشسته‌اند، در تمرینات آخر از بین بازیگران ردیف اول آنها را عکاسی کنید. از فلاش استفاده نکنید با نور موجود عکاسی کنید. آنچه باید در مقاله و رپرتاژ بازتر شده و نویسنده به صورت نقد و تحلیل مطالب را عنوان کند شما باید در بین عکس‌های رپرتاژ خبری تئاتر و باله و غیره داشته باشید: کل دکور با بازیگران بیشتر، تمام دکور پرده‌ها بدون بازیگر، صحنه انبوه بازیگران در بازی دسته جمعی و مهیج و زنده، بازیگران اصلی یک نفره، دو نفره و حداکثر سه نفره مخصوصاً اگر در رابطه با داستان باشد. عکس از حضور نویسنده و کارگردان هم روی صحنه و هم در حال تماشای بازی. ارکستر و همسرایان را حتماً جداگانه از پهلو و روبرو عکاسی کنید. تمام قد، یک نفره و نیم تنه دو نفره و بیشتر گویا‌تر است.

 

حادثه اصلی داستان باید در بهترین لحظه عکاسی شود. در گیری، قتل، دوئل، فریاد، بهت و حیرت، شادی و برخورد تماماً در رابطه با داستان، لحظات مهم و ارزشمند تصویری هستند که کمک بزرگی به کامل شدن و رسا بودن مقاله خواهد کرد.

 

 

 

رپرتاژ از روزهای تاریخی و جشن‌های سالانه و فستیوال‌های بزرگ در هوای آزاد و یا سالن یا استادیوم‌ها

 

در بیشتر رپرتاژ‌های فوق حتماً باید خود را به محلی بالاتر از سطح زمین برسانید. ایوان‌ها، داربست‌ها، سقف وسائل نقلیه، ایوان منازل مشرف به محل، بالکن‌های سالن‌ها. به دلیل تنوع تغییرات لحظه‌ای سوژه‌ها مخصوصاً در رژه‌ها مجبورید مقدار بیشتری مواد اولیه مصرف کنید. در این‌گونه مراسم همیشه تعداد زیادی نوشته و شعار و پرچم‌های مخصوص نیز وجود دارد حتما باید از پرچم‌ها و نوشته‌ها و آرم‌ها عکس داشته باشیم. درتمام فستیوال‌ها چهره‌های گروهی با حرکتی هم شکل دارید، مانند شعار دادن، شعر خواندن، عصبانی بودن، شاد بودن، دست زدن، هورا کشیدن‌های دسته جمعی که باید برای تکمیل رپرتاژ عکاسی کنید.

 

در بیشتر مراسم فوق ممکن است به فراخور نوع تجمع چهره‌ی معروف سیاسی، هنری، علمی و ورزشی حضور داشته باشند. چندین عکس از حالات این مدعوین ضروری است.

 

سوژه‌های متضاد مثلاً میتینگ سیاسی یا رسمی با پس زمینه پوستر تبلیعاتی کمدی و شوخی. فستیوال و رژه جوانان با چند تماشاچی بسیار پیر و با چهره ای کاملا متعجب یا شوخ. یک نوزاد خوابیده روی شانه‌ی پدر یا آغوش مادرش. یا مثلاً قاطی شدن شرکت کنندگان با یک الاغ سوار در حال عبور. بعضی مواقع لباس و یا تی شرت نوشته دار، کلاه غیر عادی، حتی چهره‌ی یک آدم استثنائی، تک نوازنده طبل، شیپور یا ساز دیگر، دایره‌ی رقاصان خیابانی، توقف چند نفر کنار دستفروش‌های در حال نوشیدن نوشابه با بطری یا شوخی یا گلاویز شدن دو نفر با پس زمینه فستیوال و سوژه‌ی اصلی به مطالب و محتوای رپرتاژ کمک می کند.

 

 

 

رپرتاژ‌های ورزشی

 

اینگونه رپرتاژها به چند دسته تقسیم می شوند. 1- داخل سالن‌های ورزشی کوچک، استادیوم‌های سرپوشیده از مسابقات شطرنج و بیلیارد و پینگ پنگ تا والیبال، بسکتبال، فوتبال سالنی، شمشیر بازی، ژیمناستیک، شنا و شیرجه و ... 2- فضای باز مثل مسابقات فوتبال، اسب دوانی و اسکی. تنوع و تفاوت فضائی و در ضمن مشکلات عدم امکان نزدیک شدن به شرکت کنندگان ما را مجبور می‌کند بیشتر از راه دور عکاسی کنیم. در بیشتر عکاسی‌های فضای آزاد احتیاج به تله‌های بسیار بزرگ داریم. در سالن‌ها هم برای کلوزآپ قهرمانان به لنز تله احتیاج پیدا خواهیم کرد در نتیجه به علت تله بودن لنز و در ضمن احتیاج به سرعت‌های بالا مجبوریم مشکل را با فیلم حساسیت بالا حل کنیم. تغییر محل عکاسی به فراخور نوع مسابقه، تنوع پس زمینه و تنوع عکس‌ها را بالا خواهد برد. آفتاب‌گیر فانوسی برای مسابقات هوای آزاد ضروری است یا مطالعه ی کتاب‌های ورزشی و تماشای عکس‌ها و تمرین و مقایسه‌ی عکس‌های خیلی حرفه‌ای با عکس‌های خودتان به راحتی متوجه نقص کار خود و اشکالات و کمبود لنز، محل ایستادن نامناسب و سایر نقایص خواهید شد. زوم‌های با کیفیت بالا که متاسفانه چندان ارزان هم نیست قدری کار را آسان‌تر خواهد کرد و ممکن است به تغییر لنز و تغییر محل احتیاج کمتری پیدا کنید. اگر به عکس‌های استثنائی مثلاً کلوزآپ چهره‌ی شناگر در خط پایان و یا دونده‌ها در خط پایان احتیاج دارید فقط نقاط خاص را باید انتخاب کنید. یا پرش اسب سوار از روی مانع از روبرو و چهره ی کلوزآپ سر و سر اسب با هم فقط از یک نقطه خاص ممکن است. اگر احتیاج به تماشاچی نباشد بسیاری از عکس‌ها را می توان در تمرینات نهائی نیز از ورزشکاران تهیه کرد که معمولاً شانس ورود به فضای مسابقه هم وجود دارد و کار عکاسی آسان‌تر خواهد شد.

 

 ادامه مطلب را اینجا بخوانید:

 

 http://photoalefbe.persianblog.ir/post/4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پيام هاي ديگران ()        link        جمعه ۸ تیر ۱۳۸٦ - مسعود معصومی