photoalefbe

 

فتوژورنالیسم- بخش دوم

 

ادامه مطلب فتوژورنالیسم

 

 

عکس‌های استثنائی خبری، حوادث واقعی و ابتکاری

 

بخشی از عکس‌های خبری اختصاص به عکس‌هایی دارند که یا شما به طور اتفاقی از زندگی روزمره و گشت و گذار در شهر یا طبیعت با آن برخورد می‌کنید که عکس بسیار جالب و دیدنی است. و اگر عادت کنید همیشه یک دوربین کوچک و جدیداً دیجیتال همراه داشته باشید این‌گونه سوژه‌ها را ثبت خواهید کرد. از حاجی فیروز خسته و کنار کوچه به خواب رفته گرفته تا فقیر و نوازنده‌ی دوره گرد که قیافه و لباسی استثنائی دارد. کبوتر سفیدی که روی چراغ ماشین پلیس گشت نشسته تا گنجشکی که داخل یک کلاه فلزی سربازی جوجه گذاشته است. در ضمن صدها سوژه مشابه نیز وجود دارد که خود شما با قدری ابتکار و خلاقیت می‌توانید بوجود بیاورید و با یک زمینه‌ی مناسب که سوژه را نیز جذاب‌تر می‌کند عکاسی کنید. گربه دوچرخه سوار، بانوان خیلی شیک در یک مهمانی با لباس اشرافی و انگشت در دماغ، گدای کنار خیابان با لباس ژنده و پاره ولی موبایل به دست و چهره‌ای جدی و تاجرگونه. خلاصه عکس‌هایی که یا شدیداً باعث تضاد و تعجب می شوند یا عکس‌هایی که کاملا خنده آور و یا شوک دهنده هستند. با تماشای کتاب‌های عکاسی و گردش در شهر می‌توانید به فکر و خلق ده‌ها تصویر بیافتید یادداشت کنید و سعی کنید که شرایط انداختن آنها را فراهم آورید.

 

 

پرتره خلاقه خبری واقعی و ساختگی

 

پرتره خبری و مطبوعاتی از قدیمی‌ترین و رایج‌ترین پرتره‌هاست. چهره معروف با ژست مناسب و باز همان شخصیت معروف با ژستی کاملاً غیر عادی یا در وضعیت غیر عادی. در بیشتر شکار پرتره لحظه ای بهتر است مدل از عکاسی شما بی خبر باشد چندین عکس از یک سوژه بیاندازید صورت و دست در تصویر بریده نشوند. در چاپ می توانید فضای اضافه را حذف کنید و اگر زمینه‌ی پشت ضروری است با واید ضعیف کار کنید، در بسیاری از چهره‌های جوان ضد نور ولی با محاسبه‌ی قسمت تاریک صورت جذاب‌تر است. معمولا در ضد نور خورشید 2 دیافراگم بازتر عکاسی کنید. نیم رخ خبری با دست و یا صورت غیر عادی جذاب است. البته در بیشتر سوژه‌های فوق اگر مدل موافق باشد و همکاری کند مسلماً عکس‌های زیباتر و حرفه ای تری می توانید بیاندازید.

 

پرتره‌های دسته جمعی- توریستی- خانوادگی و پیک نیک- گروه‌های جوانان در فضای معماری تاریخی اگر جای مناسب و مسلط به فضای مورد لزوم را پیدا کنید پرتره دسته جمعی با فضای اطراف آنها از نظر فرم رابطه‌ی جذابی بوجود می‌آورد و مخصوصاً اگر لنز تله داشته باشید و یکی دو نفر را با هم عکاسی کنید تصاویر متفاوت به دست می‌آورید. سنگ فرش در پس زمینه‌ی گروه (از بالا باید عکاسی شود) جذاب است مخصوصاً اگر به شما نگاه کنند و ژست شاد هم بگیرند. در کوهستان پرتره‌های دسته جمعی با طبیعت و یا تک نفره‌ی خبری در حال ترسیدن- پرت شدن- آویزان شدن و غیره تصاویر خبری جالبی خواهند شد. فرم دادن به گروه در رابطه‌ی با لباس و ژست حتماً جذاب خواهد شد. با تمرین به ابتکارات و تخیل‌های جدیدی دست پیدا خواهید کرد. برای عکاسی دسته جمعی به دو نوع واید و برای یک و دو نفره به نرمال و تله‌ی ضعیف احتیاج دارید. اگر مربی یا راهنما یا مسئول همراه گروه باشد از زاویه پشت راهنما در جلو و بقیه در پشت و هر دو واضح عکاسی کنید. به فراخور مقاله و یا مصرف تصویر هم باید بدون خبر کردن گروه بی خبر عکاسی کنید و هم به آنها فرم داده عکاسی کنید.

 

 

رپرتاژ‌های تصویری

 

نوع مقاله و سوژه‌ی مورد نظر نویسنده به خصوص برداشت نویسنده و عکاس در تهیه رپرتاژ تصویری مهم ترین مسئله است که باید به آن توجه داشت. مثلا اگر رپرتاژ گورستان ارامنه در تهران است لانگ شات قبرستان در فصل بهار و زمستان، مجسمه‌ها، خرابی‌ها و بسیاری سوژه‌های متفاوت بدون وجود انسان باید عکاسی شود، تعدادی ضد نور با غروب خورشید، در نور روز و در مه رپرتاژ شما را کامل‌تر و جذاب‌تر خواهد کرد. بعضی از سوژه‌ها مدل نیز لازم دارد مثلا قبرستان شهدای مکه در گلزار شهدا نه تنها سوژه‌های ثابت و نوشته‌ها و گل‌ها را باید عکاسی کنید به چند بازدید کننده پیر لازم دارید. زاویه مناسب، نور مناسب، لنزهای سوپر واید تا تله مورد احتیاج خواهند شد. به فراخور نوع مقاله، ساعت و فصل عکاسی باید هماهنگ باشد. هنوز حیاط و فضای قبرستان‌های قدیمی تهران امامزاده‌ها و محلات و کوچه پس کوچه‌های قدیمی برای رپرتاژ تصویری جذاب است، در مورد جذابیت‌های شهرهای دیگر ایران باید پرس و جو کنید. مراسم خانقاهی اقلیت‌های مذهبی و بومی نیز همراه مطالب و نوشته‌ و رپرتاژهای تصویری حرفه‌ای بدست خواهد آمد.

 

 

رپرتاژهای تصویری در شهر

 

اگر رپرتاژ تصویری مربوط به یک شهر باشد مثلاً نیشابور، شهر بابک، زابل و غیره مخصوصاً شهرهائی که مدرنیته در حال خراب کردن و تغییر دادن چهره آن شهر است نه تنها ابنیه و آثار، لباس‌های محلی مردم، وسائل زندگی، خانه‌های قدیمی، چهره‌های پیر بلکه حتی درختان کهن، حوض‌های سنگی، سنگ فرش کوچه‌ها و سمبل‌ها را نیز باید جداگانه عکاسی کنید. دقت کنید بعضی شهرها کتیبه و نوشته دیواری، مشاغل اختصاصی و یا موزه دارد تماماً در رپرتاژ تصویری شما جای مخصوص خود را خواهند داشت. عکاسی از توریست خیلی خارجی در شهر‌های قدیمی ایران در لحظه‌ی مناسب می‌تواند تصویری استثنائی بوجود بیاورد. در تهیه رپرتاژ تصویری در تغییر سوژه ای که در یک شهر یا محل عکاسی شما کاملاً معروف و مشخص است و قیافه و فرم تاریخی و ثابتی دارد بپرهیزید حداکثر می توانید خلاقیت و سوژه‌ی مورد نظر خود را با آن مخلوط کنید. گذاشتن عینک یا جلیقه‌ی مدرن و امروزی تن یک مجسمه‌ی تاریخی کردن اگر به گوشه‌ی قبای کسی بر نخورد  اشکالی ندارد در مورد دست بردن در سوژه‌های مقدس مذهبی باید دقت کنید بوی توهین و مسخره نگیرد و گرنه ارزش و اعتبار شغلی شما زیر سوال خواهد رفت.

 

هر چند کنتراست سوژه‌ها و وسائل زندگی با زندگی مردم و دهات آنها خیلی زیاد و چشمگیر شده است ولی متاسفانه آنقدر عمومی و تکراری گردیده که نمایش یک کنتراست دیگر بیننده را شوکه نمی‌کند. اسب سوارها با لباس محلی و موبایل به دست، دختران دهاتی با شلوار جین و کلاه لبه‌دار، چادر عشایر و تلویزیون 32 اینچ دیگر خیلی مهم نیست. به همین دلیل است که دیگر چهره‌ی دهاتی که بادیدن یک صحنه در پایتخت شوکه شده و انگشت به دهان مبهوت نگاه کند تقریباً وجود ندارد. آنچه که هنوز نه فقط شوک می‌دهد بلکه شدیداً ما را غم زده می کند دست بردن غیر حرفه‌ای و احمقانه در معماری شهرهای قدیمی و تداخل آن با سوژه‌های تو خالی و زننده است. مانند آگهی موبایل نوکیا یا تبلیغ تخلیه چاه چسبیده و نوشته شده مثلاً روی یک درب یا آجر دوره سلجوقی. اعلانات تبلیغاتی یا یادگاری نوشتن روی آثار ساسانی. تضاد هیکل و قیافه‌ها با لباس و وسائل، هنوز جذاب است.

 

 

رپرتاژ داستانی

 

هر عکس مشخصات یک سوژه را نشان می‌دهد. حال اگر چندین عکس لحظات و مشخصات مختلف یک سوژه را از زوایا و فضاهای مختلف نشان دهند این عکس‌ها در کنار هم رپرتاژ یا داستان تصویری را بوجود می‌آورند. مثلاً اگر از فرمان، داشبورد، سردنده، دستگیره، سپر، آرم و مجسمه‌ی جلوی موتور یک ماشین خیلی قدیمی همراه چند عکس آن ماشین کنار یک ساختمان قدیمی و کهنه به خصوص با مدل یا راننده‌ای با لباس و کلاه همان دوران عکس بگیریم، یکایک عکس‌ها، کلاسیک قدیمی بودن و کهنگی و همه عکس‌ها کنار هم رپرتاژ یک ماشین قدیمی را نشان داده و تعریف می‌کند.

 

ممکن است این کار را با کپی از عکس‌های جوانی یک زن و شوهر شروع کنید و با عکس‌های ازدواج و مخلوط کردن آن عکس‌ها با زندگی امروز آنها در منزل رپرتاژ گذر عمر در انسان را تعریف کنید.

 

دایره و ابتکار سوژه‌ها در عکاسی ژورنالیستی فراوان است. دیروز تا امروز یک شهر، کودکی تا بازنشستگی یک شخصیت ورزشی، هنری، سیاسی، تولد، رشد، زایمان تا پیری یک حیوان خانگی همه و همه رپرتاژ عکاسی نامیده می‌شوند. در عکاسی رپرتاژ باید دقت کنید رابطه‌ی تصاویر با یکدیگر قطع نشود. در ضمن در یکایک آنها قوانین مربوط به نوع همکاری همان سوژه کاملاً رعایت شود، که در مجموع دقت زیاد، رعایت قوانین فنی و درک خود موضوع بسیار اهمیت دارد.

 

در بعضی از عکس‌ها شکار لحظه مانند خنده، گریه، تعجب، ترس به کامل شدن رپرتاژ کمک می‌کند. زمان و مکان سن پیری و جوانی، تازگی و کهنگی سلامت و خرابی، به عبارتی نمایش تضاد از مشخصات بعضی از رپرتاژها است. به دلایل فوق داشتن دوربین و لنزهای سریع‌العمل کار شما را آسان تر می‌کند. محاسبه‌ی اتومات نور، تعویض اتومات فیلم، سه پایه کوچک، فیلم یدک و اضافه، دو فلاش کوچک برای نورپردازی‌های خاص در هوای آزاد، در بعضی از عکس‌های رپرتاژ بهتر است فلاش به کار نبرید و با نور موجود عکاسی کنید در آن وقت به یک بدنه یا کاست جداگانه و فیلم با حساسیت بالا احتیاج پیدا خواهید کرد.

 

بسیاری از مواقع با یک عکس خبری و داستانی تصمیم دارید دیگران را آگاهی دهید. مثلاً بنایی منزل‌تان تمام شده و با یک عکس و جمله‌ی مثلاً آخ جون بالاخره تموم شد، دوستان را دعوت می‌کنند یا کودکی به دنیا می‌آید و با پرتره صورت او و از طرف او مهمانان را دعوت می‌کنند، یا دوستان را با عکسی از مزرعه، دریا، یا جنگل دعوت می‌کنید این شامل بازگشتن از سفر حج یا از مسافرت نیز می‌شود.

 

بعصی مواقع از شکار، ماهیگیری یا بازدید از یک شهر باستانی که انجام داده‌اید یک رپرتاژ مصور تهیه می‌کنید که در حد یک فیلم کوتاه برای دوستان شما و خود شما که حتماً داد سخن هم خواهید داد، جذاب است.

 

اگر در یکایک عکس‌های داستانی رعایت زاویه، نور و سوژه را کرده باشید و در ضمن ارزش اجتماعی و تاریخی یا مذهبی داشته باشند همراه یک نوشته‌ی کوتاه شانس چاپ در مجلات و روزنامه را نیز به دست می‌آورند. مراسم تعزیه، مراسم قالی‌شوران اردهال، مراسم اقلیت‌های مذهبی، قره کلیسا، ازدواج‌های محلی، جشن‌ها با لباس‌های محلی و بسیاری سوژه‌های مشابه که دیدن رپرتاژ آنها برای همگان جذاب و آموزنده است.

 

تولد کودک، ماکروی دست و پای کودک، عطسه‌ی کودک، گریه کودک، شکلات خوردن، شیر خوردن، اولین نشستن، اولین سعی در ایستادن تا بالاخره تاتی تاتی کردن و دست در دست مادر یا کنار گربه‌ی منزل مجموعه رپرتاژی است که برای خانواده ارزش تاریخی خواهد داشت. البته ممکن است بین بعضی عکس‌ها مدت زمانی فاصله پیدا کند.

 

یا مثلاً رپرتاژمصور از ماهی‌گیری، یک لانگ شات از رودخانه با جنگل یا درخت و سنگ و حوض‌چه‌ی نیم ساکن آب و ماهیگیری که کنار رودخانه ایستاده یا روی یک تخته سنگ قلاب به دست یا تور به دست ایستاده، عکس بعدی ماهیگیر با هیجان سرپنجه بلند شده و چوب و قلاب را با نهایت قدرت و سرعت به سرعت به پشت سر کشیده و به قلاب او یک ماهی چاق و چله به دام افتاده عکس سوم کلوزآپ ماهی در ساحل کنار ماهی‌های قبلی افتاده یک کلوزآپ بسته تر از فقط صورت ماهی در داخل سبد این چند عکس رایج و طبیعی رپرتاژی از ماهیگیری است. حال اگر شما از نور و اشعه‌ خورشید، ذرات و قطرات ریز و درشت آب که همراه ماهی در فضا به صورت واضح یا بارانی شکل نشان داده شوند. چهره‌ی خندان ماهیگیر با کلاه و لباس یا نشسته و منتظر تکان قلاب و در حال تقریباً چرت زدن، چند مرغ ماهی‌خوار در کناره دیگر رودخانه و ده‌ها زاویه و تصاویر دیگر که حتماً در محل پیدا خواهید کرد، به جذابیت کامل شدن و هیجان انگیز شدن رپرتاژ شما کمک خواهد کرد.

 

از یک بچه کوچک دختر یا پسر به صورت نوه‌ی ماهیگیر با قلاب کودکانه در حال تقلید از پدر بزرگ از به خواب رفتن نوه قلاب به دست کنار رودخانه و نگاه مهربان پدر بزرگ به نوه تماماً در رپرتاژ شما معنی و جای خود را دارند. این‌که واقعی است یا شما نتظیم کرده‌اید اصلاً فرقی نمیکند، مهم این است که شما یک رپرتاژ مهیج و کامل و جذاب تهیه کرده‌اید. هر سوژه‌ای قابل برنامه‌ریزی کردن برای عکاسی رپرتاژی و داستانی است. قایق رانی‌ها، پیاده‌روی در جنگل، جنگل‌بانان در حال کار حتی چوب برها چه به صورت مجاز و قانونی چه غیر قانونی و خیانت به طبیعت هر دو رپرتاژهای جذاب و زیبای عکاسی با معانی و دیگاه فرهنگی- هنری مختلف تلقی خواهد شد.

 

شنا یا یک ورزش یاد گرفتن یک کودک با ثبت لحظات هیجان انگیز تصادفات، ترس شادی کودکی، مواظبت و احتیاط، دلهره و مواظبت مادر یا پدرها همکاری یا مخالفت برادر یا خواهر بزرگ‌تر تماماً مجموعه‌های جذاب و مناسبی است که می‌تواند به عنوان رپرتاژ عکاسی تهیه کنید. مهم گسترش، خلاقیت و کشف صحنه‌هائی است که به داستان مصور شما روح و جذابیت تصویری ببخشد. تسلط به تکنیک، نور با تله‌های مناسب، انتخاب فیلم درست و ثبت لحظات از همه مهم‌تر سرعت عمل شما به خصوص خلق صحنه‌هائی رپرتاژ را متنوع‌تر و درازتر کند اهمیت دارد با تخیل و رؤیاپردازی توام با تسلط به تکنیک و داشتن وسائل حتماً شما را موفق خواهد کرد. در خرج چند فـِـرِم نگاتیو خسیس نباشید. ممکن است بعضی مواقع داستان و رپرتاژی را شروع کنید که به تغییرات فصل، محل و شاید آدم‌ها داشته باشد آن وقت صبورانه باید یادداشت کنید و هر صحنه‌ی مورد نظر خود را در زمان و مکان مناسب عکاسی کنید، هر بیننده‌ای با دیدن سری عکس‌های شما متوجه حوصله و صبر و خلاقیت شما خواهد شد.

 

معمولاً در رپرتاژی معماری ساختمانی، تولیدات صنایع دستی کارگاه‌ها، کوره‌های شیشه‌گری یا سفال حفاری‌های باستانی و باسنان شناسی، اعیاد و مراسم تعزیه‌ها و جشن‌ها، تماماً سوژه‌هائی هستند که صحنه‌ی آخر باید صبر کنید و حضور داشته باشید وگرنه رپرتاژ ناتمام و نیمه کاره است.

 

فرض کنید از لحظه ورود یک بازیگر به اطاق گریم تا لباس و کلاه و غیره و بعد صحنه‌های مختلف آن بازیگر تا لحظه افتادن پرده و تشویق تماشاگران و دسته گل و خداحافظی یک رپرتاژ کامل و جذاب عکاسی است. هر چه صحنه‌های داستان شما متنوع‌تر و در فضای متفاوت باشد، وقت و دقت و از همه مهم‌تر تکمیل بودن وسائل شما، لنز‌ها، چراغ‌ها و فیلتر‌ها اهمیت و مصرف پیدا خواهد کرد. بعضی از رپرتاژها مثلاً از عکس یک صخره بزرگ و یک سنگ نتراشیده تا پایان کار یک مجسمه‌ساز و احتمالاً نصب آن در یک محل یا در مقابل دید تماشاگران یک نمایشگاه  می‌توانند رپرتاژی صبورانه، خلاق و بسیار جذاب شود. ساخت سازهای زهی، بافت گلیم یا فرش، از جلگه با گوسفندان تا پشم و دوک و نخ و رنگ و بافت و نمایش نه تنها این گونه سوژه‌ها بسیار جذاب و خلاقه است، مطمئن باشید تماماً قابل نمایش دادن و حتی فروختن است. از چاپ کتاب و پوستر گرفته تا کاتالوگ و مقاله این‌گونه رپرتاژها مصرف حرفه‌ای دارد. در ضمن درآمد هم دارد. فکر نکنید اگر کارتان را فروختید یعنی تاجر شده‌اید و به هنر عکاسی خیانت کرده‌اید، اشتباه می‌کنید این موفقیت در فروش، نشانگر حرفه‌ای شدن شماست.

 

 

عکاسی سری از یک سوژه یا عکاسی دنباله‌دار

 

هر وقت در یک فضا و صحنه‌ای قرار گرفتید که یک سوژه را یه عنوان اصل و مرکز خلاقیت خود انتخاب کردید و در همان محل و در رابطه با فضا با اضافات آن ولی بدون دور شدن از اصل خلاقیت خود عکس‌های متعدد و پشت سر هم انداختید که حالت عکس در عکس پیدا کرد این کار عکاسی دنباله‌دار است که حالت توالی دارد در اصل این نوع هنر عکاسی فرار از هنر دگم و استاندارد است که شما معتقدید اضافات و جزئیاتی در کنار هر سوژه قرار دارد که به اندازه خود آن سوژه جذاب و گویاست.

 

در ضمن وسعت فکری و اجتماعی هنر عکاسی در این نوع عکس‌ها وقتی یکایک آنها مخلوطی از خلاقیت و تسلط تکنیکی شما بشود خواهید دید این تسلسل و توالی و تکرار هنر ارزش بیشتری به کار عکاسی شما خواهد داد این عکاسی به صورت‌های کاملاً متفاوت به نتایج موفق و یکسانی خواهد رسید.

 

1-     چند کودک در یک ساحل مشغول بازی هستند عکس سوپرواید و واضحی از فضای آسمان دریا و کودکان و خلاصه کل مجموعه‌ی موجود می‌اندازید.

 

2-     از دور با لنز تله توپ بازی دو کودک را که آنرا دینامیک (توسط زمان آهسته) کرده‌اید به تصویر فوق اضافه می‌شود.

 

3-     از دور با لنز نرمال دو کودک را از لابلای چند کودک تماشاگر این بار واضح عکاسی می‌کنید.

 

4-     با لنز تله‌ی قوی کلوزآپ صورت آنها را عکاسی می‌کنید.

 

5-     سایه‌های آنها و یا انعکاس آنها را روی برکه‌ی ساحل و یا آب ساکن عکاسی می‌کنید.

 

6-     از نزدیک‌تر با لنز چشم ماهی، فرم بدن آنها را هنگام بازی به پرسپکتیو می‌برید.

 

7-     یک عکس دسته جمعی شاد و حالت یادگاری که به شما توجه کرده‌اند می‌اندازید.

 

8-     در حال رفتن و دور شدن از شما که صورت‌شان را برگردانده‌اند و با دست همگی از شما خداحافظی می‌کنند و یا هر عکس ژست مورد علاقه خود را گرفته است.

 

9-     یک سگ سیاه که در بعضی از عکس‌های فوق در گوشه و کنار بوده و در عکس آخر کنار شما ایستاده یا نشسته رفتن کودکان را نظاره می‌کند.

 

مجموعه عکس‌های فوق به اضافه سیلوئت بعضی از آنها در مقابل افق خورشید نه تنها یکایک عکس‌ها جذابیت هنری خلاقیت کافی و تکنیک موفقی دارد بلکه کنار همه یک تسلسل تصویری موفق و زیبا به دست آورده‌اید حال اگر سوژه‌ی شما بازی توام با کنجکاوی یک گربه و قورباغه در کنار یک برکه باشد باز همانند عکس‌های فوق اول با فضای بسته‌تر و باز بسته‌تر تا سر حد ماکرو مثلاً پنجه‌ی گربه و کله‌ی قورباغه و انواع و اقسام خلاقیت‌های داستانی و تداوم این در حیوان و استفاده از فرم کنتراست رنگ پرسپکتیو و تفاوت تکنیک عکاسی نمایش حرکت بزرگنمائی و جهش و سرعت آنها همه و همه باز یک عکاسی سوژه در سوژه جذابی خواهد شد بازی چرخ و فلک بچه‌ها با هیجان خنده و ترس و گریه و فریاد آنها با رنگ و فرم وسائل بازی، یک کار هنری است.

 

اگر نور و زاویه و شدت تابش آنرا نیز در نمونه‌هائی که آوردیم وارد کنید و سوژه‌ها را با نوع نور خود دست کاری کنید کاراکتر مختلفی پیدا می‌کند مسلماً بیشتر از دو سیخ اضافه با گوجه کار کرده‌اید.

 

باید اضافه کنم مانند بسیاری از عکاسی‌های دیگر این نوع عکاسی نیز صبر و بردباری، عجول نبودن، تمرکز و فکر کردن، به سرعت کشف صحنه کردن و آماده دائمی بودن از قبیل دوربین و فیلم محاسبه‌ی نور سه پایه همه باید کاملاً آماده کار باشند فقط نگاه در ویزور و تیک.. علت این است که بعضی از صحنه‌ها که با کاراکتر و صفت صورت و حرکت بدن انسان یا جانور بستگی دارد وقت برای آماده کردن وسائل ندارید و چون زمان ربطی به کار شما ندارد بهتر است اگر به یک سوژه‌ی جذاب برخورد کردید در صورت لزوم حتی تمام روز روی یک یا دو سوژه کار کنید. اگر عکاسی متوالی شما به مساحت خاصی از نور خورشید یا خود قرص خورشید بستگی دارد مجبورید آن لحظات را از دست ندهید و ثبت کنید.

 

یا اگر در حین کار تخیل و خلاقیت شما کشف جدیدی در رابطه با سوژه‌ی زمان به دست آورد مانند سوژه و ابر و مه یا صورت‌ها به صورت سیلوئت با خورشید یا نقش یک قطعه سنگ در بازی گربه و قورباغه با جابجائی اشیاء و محل عکاسی خلاقیت و کشف خود را جدی بگیرید و به آن عمل کنید.

 

بعضی مواقع دانش تجریه‌ی شما درباره‌ی رنگ نور در ساعات غروب یا سپیده دم اگر به ایده انتخاب سوژه‌ی شما کمک می‌کند ساعت کار خود را نیز تنظیم نمائید.

 

مثلاً اگر یک قایق بادبانی در تلاطم دریا با سرنشینان آن سوژه‌ی انتخابی شماست، خوب می‌دانید ضد نور و استفاده از برق زدن سطح آب یا سیاه کردن فرم قایق در لابلای امواج الماس شکل دریا و یا در افق سرخ رنگ چه تصاویر متفاوت و زیبائی بوجود می‌آورد. اگر تصویر شما چند ماه هم فاصله بیافتد ما خبردار نخواهیم شد، مهم این است که عکس‌های شما معنی دار و فکر شده باشند آنچه بینندگان را مسحور می‌کند و به تمجید وادار می‌کند نتیجه‌ی کار شماست.

 

زمان فقط نشان دهنده تحمل و صبر و حوصله و تشخیص هنری و روشن بودن خواست شماست اگر تشخیص داده‌اید که قایق بادبانی را هم در باد شدید روی امواج لازم دارید و هم در یک افق رمانتیک و آرام و شاعرانه باید صبورانه هر دو عکس را در زمان خودش عکاسی کنید. باید بدانید در عکاسی دنباله‌دار به ترتیب زمان بندی داشتن نقشه و فکر از قبل یک سوژه ده‌ها عکس مختلف - تمرکز روی یکایک عکس‌ها - عدم تکرار عکس‌های مشابه - سرعت عمل خود و وسائل - کشف جدید هنگام کار - بی حوصله شدن از کوره در رفتن - انتخاب درست لنزها برای هر عکس.

 

بعد از چند بار که موفق به تهیه عکس‌های متوالی و دنباله دار شدید به فکر باشید که اصولاً یک داستان را همراه با مدل و قهرمان خودتان خلق کنید یک یا دو پرنده‌ی خشک شده را در فضاهای متنوع و جذاب زندگی ببرید و با عکس آنها را علی‌رغم فرم ثابت و خشک شده‌ای که دارند با رنگ و فضای سایر سوژه‌ها متحرک و زنده نشان بدهید این کار حتی با یک مجسمه کوچک نیز عملی است.

 

در بعضی از اماکن و محل‌های بخصوص شانس این نوع عکاسی هم بیشتر و هم آسان‌تر است که درضمن قدری تکراری است شما نیز حتماً سری عکس‌هائی که از سیرک، دنیای بازی، معرکه‌گیرها و رقصانندگان مار و میمون و خرس گرفته‌اند دیده‌اید.

 

در سوژه‌های فوق هم هنوز صدها عکس بکر و نینداخته وجود دارد استفاده از چشم ماهی و یا تله‌های قوی استفاده از زیر سوژه‌ها - سقف سوژه‌ها - و استفاده از فیلتر و نورهای ابتکاری عکس‌های جدید و تازه‌ای به دست می‌دهد. حتی می‌توانید خودتان یک بازیگر، یک تماشاچی کوچک به صحنه‌ها اضافه کنید.

 

می‌توانید چند تکه پارچه رنگی یا پرچم، بین دوربین و سوژه‌های اصلی قرار دهید و عمق‌های رنگی مصنوعی بوجود بیاورید ما متوجه نخواهیم شد که پرچم‌ها کار شما است و با خود از منزل آورده‌اید ما فقط برای ایده و خلاقیت شما در رابطه با محل ایستادن مناسب شما هورا میکشیم.

 

به دقت داستان و سوژه‌ی خود را مطالعه کنید این بسیار اهمیت دارد که سوژه‌ی شما با عکاسی رنگی جذاب می‌شود یا به دلایل مختلف حرفه‌ای از قبیل کنتراست و فرم، سیاه و سفید آن جذاب‌تر می‌شود.

 

اگر گچ بری، گل زنی و نقش آفرینی یک پیرمرد هنرمند استاد گچ‌بری سوژه‌ی شماست مسلماً سیاه و سفید آن جذاب‌تر است. یا اگر داستان شما زندگی و تولد یک کره اسب سفید از یک مادیان سیاه است آن هم سیاه و سفیدش قشنگ‌تر خواهد شد. این شامل بازی یک کودک بومی بندری با یک گربه‌ی سفید در کوچه پس کوچه‌های جنوب هم می‌شود.

 

در عکاسی دنباله‌دار سیاه و سفید باید در فکر تنوع فرم با استفاده از کنتراست در رنگ موجود باشید. هر سوژه‌‌ای را هم که به سوژه‌های اصلی اضافه می‌کنید سعی کنید در کنتراست شدید سیاه و سفید جای بگیرند. حال اگر از فیلم رنگی استفاده می‌کنید درهای رنگی، پرده‌های رنگی، دستمال رنگی، لباس‌های رنگی و آسمان رنگی در کنار سوژه‌های اصلی، تنوع و فرم زیبای رنگ و بازی آنها را بوجود می‌آورد. هر چه قدرت تخیل خود را بیشتر به کار بیاندازید و بیشتر فکر کنید و رابطه فرم رنگ را در داستان تصویری خود بیشتر بگنجانید، عکس‌های زیباتری به دست خواهید آورد. در سوژه‌ها و داستان‌هائی که داخلی است و فضای اطراف آن در اختیار شماست، نه همیشه بلکه کم و بیش بعضی مواقع فلاش ضعیف و نرم (hazy) یا رفلکتور به رنگ‌های شما جلا و شفافیت بیشتری می‌دهند چون معمولاً در عکاسی داخلی بدون نورهای قوی (پنجره - خورشید - فلاش) خطر زیاده مسطح شدن و بی روح شدن تصویر وجود دارد که با کمک فلاش و آئینه می‌توان شدت نور را در بعضی از نقاط بالا برد و کنتراست مناسبی بوجود آورد دقت کنید نور در خلاقیت شما جای مناسبی در رابطه با سوژه‌ی شما داشته باشد.

 

 

عکس‌های با مدت مصرف

 

باید دقت کنید عکس‌هائی که برای زمان و تاریخ مشخصی وارد یک مقاله یا رپرتاژ می‌شود از نظر زمان بندی و تاریخی از هم دور نباشد و خواننده مدعی نشود که عکس‌ها از یک آرشیو قدیمی یک عکاس استفاده شده است. مثلاً اگر مقاله در رابطه با هوای آلوده شهر و یا ترافیک گره خورده‌ی خیابان ها است، شما نمی توانید از آرشیو خود یک عکس قدیمی از دوران هوای تمیز و آسمان آبی شهر یا خیابان ها با ماشین کم و قدیمی برای هیئت تحریریه بفرستید. اگر ناگهان مقاله ای درباره‌ی خبر سکته و مرگ یک هنرمند کهن سال است، بهتر است عکس دوران جوانی او را چاپ نکنید و این‌گونه عکس‌هائی را که از جوانی او دارید برای مقاله درباره‌ی شرح زندگانی او استفاده کنید. تا سر حد امکان از نمونه عکس‌های لحظه و یا خیلی جذاب خود در رپرتاژ و مقالات معمولی استفاده نکنید و آنها را برای صفحه مخصوص و روز مخصوص بگذارید.

 

 

عکس‌های بدون شرح

 

باید دقت کنید عکس شما یا اصلاً هیچ توضیحی لازم نداشته باشد و یا حداکثر با یکی دو لغت داستان را تعریف کند برای این منظور باید در کادربندی عکس چه موقع چاپ عکس و چه موقع استفاده در روزنامه دقت کنید و قسمت‌های غیر ضروری آن را که به منظور شما مربوط نیست چاپ نشود. اگر بیشتر از یک عکس از کارهای شما چاپ می شود در مورد انتخاب ابعاد آن و یا درجه بندی اهمیت آن حتماً دقت کنید و اگر نویسنده خود شما نیستید حتماً درباره‌ی اهمیت و ارجحیت عکس‌ها نسبت به یکدیگر به او کمک کنید. مقاله را حتماً قبل از چاپ بخوانید تا بتوانید از نظر گویائی و زیبائی عکس مناسب را ارائه دهید بلکه از نظر تاریخی- جغرافیائی و ربط به مقاله مناسب باشد. چاپ عکس‌های زلزله‌ی رودبار یا بم در مقاله‌ی زلزله افغانستان کار درستی نیست. هم چنین پرتره‌ی بدون شرح مردم زلزله زده بهتر است واقعاً در محل واقعی باشد.

 

 

نکات مهم در نگاه اول به روزنامه مصور

 

فراموش نکنید خوانندگان اولاً عکس را نگاه می کنند و بعد مطلب را می‌خوانند، مطالعه و یادگرفتن فرم و صفحه‌بندی و ابعاد هر روزنامه در سرنوشت عکس شما موثر است. تیتر درشت و فاصله و محل آن نسبت به محل عکس شما آنقدر مهم است که اگر محل عکس نسبت به تیتر و مقاله درست نباشد اثر مستقیم و جذاب خود را از دست بدهد، اگر خواننده صفحه روزنامه را فقط 3 ثانیه نگاه کند عکس شما برای جلب توجه و نگاه در خاطر ماندن و تکان دادن و تحت تاثیر قرار دادن بیننده فقط همان ثانیه اول را در اختیار دارد "اسم" علامت و یا مهر خود را کنار یا زیر عکس فراموش نکنید.

 

 بخش اول فتوژورنالیسم:

http://photoalefbe.persianblog.ir/post/3

                                                                                                     موفق باشید 

                                                                                               مسعود معصومی

 

از استادان عکاسی خبری، از یکایک علاقمندان فتوژورنالیسم تقاضا

دارم کمبود، ضعف و اشکالات نوشته‌ی مرا متذکر شوند تا در آینده بتوانم 

جامع تر و مفیدتر به نوشتن مطالب ادامه دهم. در ضمن هر کس در رابطه 

با مطالب مقاله، عکس مورد اشاره را در آرشیو خود دارد یک نمونه با ذکر 

مشخصات کامل خود و عکس خود برای ما بفرستد تا همراه مطالب به نام 

شما چاپ شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پيام هاي ديگران ()        link        جمعه ۸ تیر ۱۳۸٦ - مسعود معصومی