photoalefbe

 

پرتره

پرتره

 

دوران پرتره‌های خیلی جدی و شق و رق سپری شده، باید با استفاده از تکنیک کامل و قدری احساس و خلاقیت پرتره را در لحظه‌های جذاب بوجود آورد. که البته عکاسی پرتره کلاسیک به این آسانی هم نیست. ولی در عکاسی دیجیتال خیلی از مشکلات را در لحظه عکاسی برطرف میکنیم.

پرتره پلی است که چشم ما را با زمان گذشته، خاطرات انسان‌ها پیوند میدهد. در ضمن پرتره هم سند تصویری یک زمان و دوران است و هم میتواند برداشت ذهنی جذابی از یک انسان در زمان خاص خود باشد.

در پرتره سیاه و سفید، جدی‌تر، ساده‌تر و بی زمان‌تر و حتی قدیمی‌تر جلوه دادن تصویر است. در پرتره رنگی با کمک رنگ روح و شادابی تصویری بیشتری بدست می‌آید و بیننده با پرتره رنگی رابطه نزدیک تر و ساده‌تری برقرار می‌کند.

در عکاسی پرتره عوامل تکنیکی موثری باعث خلق اثری خواهد شد که نموداری از سلیقه و خلاقیت و تسلط عکاسی را نشان میدهد عوامل موثر در تغییرات و جذاب شدن پرتره عبارتند از: زاویه و محل دوربین، کادربندی، پرسپکتیو، زمینه پشت، ابعاد عکس، گرین یا پرز، فرم دادن، خلاقیت تصویری و از همه مهمتر نـــور. هارمونی رابطه صحیح بین عوامل فوق و مخصوصاً در خدمت گرفتن بجا و درست نور باعث بوجود آمدن یک پرتره جذاب و گرم خواهد شد. حق تقدم و رعایت ارجعیت هر یک از عوامل فوق تغییرات اساسی در نتیجه‌گیری تصویری خواهد داشت که در عکاسی پرتره بهتر است قبل از عکاسی سلیقه و نظر انتهایی خود را با انتخاب عامل موثر‌تر رعایت کنید.

با تغییر محل و ارتفاع دوربین در عکاسی پرتره با تعویض لنز و استفاده از واید و از بالای نردبان عکاسی کردن فرم دینامیک و جدیدی در عکاسی پرتره خلق خواهیم کرد و یا بالعکس با انتخاب لنز تله و پایین آوردن زیاده از حد دوربین و از زیر زانو عکاسی کردن، ابعاد غیر استاندارد و جذابی به مدل خواهیم داد به عبارت دیگر دوربین بدست دور و بر مدل گشتن و مرتب دکلانشور زدن دلیل تنوع و خلاقیت در پرتره نیست بلکه بهتر است کاملاً مسلط و خودآگاه با رعایت مواردی که اشاره شد عکاسی کنیم. خارج شدن از دکور و زمینه پشت بعلت عدم توجه و سرعت بدون دلیل باعث خراب شدن کادر در هنگام چاپ خواهد شد. مجبور خواهیم شد برای چاپ نکردن قسمت اضافه زمینه پشت، کادربندی مناسب مدل را فدا کنیم.

خجالت کشیدن از مدل باعث عدم برقراری رابطه احساسی و در نتیجه از دست دادن زوایا و فرم مناسب مدل خواهد شد و مطالعه چهره و اسکلت بندی آن. اندازه و ابعاد بدن انسان‌ها در خلق تصویر گویا شدیداً موثر است. باید از طریق لنز دوربین بخصوص تله مشکلات فوق را شناسایی کرد و با رعایت تکنیک آنها را برطرف کرد.

رنگ پوست در پرتره اهمیت فراوان دارد و نوع چراغ و نور و رعایت زاویه تابش توسط نورهای نرم پوست را تمیزتر و شفاف‌تر نشان خواهد داد و بر عکس نورهای مستقیم بخصوص تابیدن از زاویه نادرست خشونت و زبری پوست را شدید خواهد کرد. حساسیت فیلم و در بعضی مواقع مارک آن در نوع پرتره‌های کلاسیک و جدی بهتر است از فیلم‌هائی با حداقل پرز یا گرین استفاده کرد و بالعکس در پرتره‌های مدرن که با ذهنی‌گرائی بیشتری توام است میتوان برای تشدید مقصود خودمان از فیلم‌هائی با گرین شدید استفاده کنیم. استفاده از فیلترهای نرم کننده در پرتره‌های مد و مدرن، استفاده از فیلترهای رنگی در جلوی بعضی از منابع نوری حالت جذاب و زیبایی بوجود می‌آورد.

در عکاسی پرتره معمولاً مدل در عکس‌های اول خشک و ناراحت دیده می‌شود و عکاس هم در سه چهار فریم اول هنوز به اندازه کافی به نور و زمینه و فرم صورت مدل مسلط نشده است. بهتر است حداکثر دقت و خلاقیت خود را بکار بگیرد که در همان چند فرم اول مشکلات و معایب کار و نوع کاراکتر مدل را شناسایی کند و با رفع اشکالات در فرم‌های بعدی ایده‌ها و خلاقیت خود را بکار ببندید. انتخاب لنز مناسب نیز با دقت در همان فرم‌های اول انجام خواهد گرفت تا زمینه پشت از کادر خارج نشود. حول شدن یا زیاده از حد دور و ورمدل گشتن باعث خسته شدن و عدم تمرکز خواهد شد. بهتر است عکاس جای ثابت و یا حتی محل سه‌پایه را انتخاب کند و با حرکت دادن و تغییر فرم بدن، صورت و دست‌های مدل در هر پز، نور مورد نظر را انتخاب کرده عکاسی کند.

با قدری صبر و حوصله و دقت در صورت مدل، عکاس می‌تواند مسائل مختلف از قبیل کنتراست سایه و روشن‌های صورت، فرم قرار گرفتن سرو و موها، رابطه سر با دست‌ها، و بخصوص نگاه را انتخاب کند. هر قدر اعتماد بنفس عکاس در کشف و رفع مشکلات بیشتر شود و تسلط کافی به تکنیک و نور داشته باشد سرعت عمل او بیشتر می‌شود. هر چه زودتر و سریعتر عکاس با لطافت و کلام مناسب با مدل رابطه برقرار کند مدل نیز در مقابل نور و دوربین راحت‌تر و طبیعی‌تر خواهد شد و بهتر حرف شما و خواسته‌های شما در تغییرات ژست و فرم خود را می‌فهمد انجام می‌دهد.

عمق و وضوح هر پرتره به سلیقه و خواست شما بستگی دارد. کادربندی شما و اینکه از صورت و بدن مدل چه اندازه در کادر شما دیده می‌شود میزان احتیاج شما به مقدار وضوح را مشخص می‌کند. اگر در کادربندی عکاس وضوح یا محو بودن قسمت‌هایی از تصویر صحیح انجام شود، کادره کردن و بریدن موها، گوش‌ها، دست‌ها و حتی چانه معنی پیدا می‌کند وگرنه عکس خراب شده و از بین رفته بنظر می‌رسد.

اگر مدل تمام قد ایستاده و ما مخصوصاً دوربین را در سطح زمین قرار داده‌ایم، پرسپکتیو پاهای مدل بشدت دراز خواهد شد در چنین عکسی زمینه پشت و دست ها و صورت کوچک‌تر از حد طبیعی خواهد شد و وضوح و یا نور و کادربندی در جذاب شدن تصویر نقش حیاتی خواهد داشت.

رنگ‌ها، سایه‌ها و فرم‌های هندسی در زمینه‌ی پشت باید با دقت بیشتری انتخاب شود. خصوصاً افقی یا عمودی انتخاب کردن کادر دوربین سرنوشت‌ساز است. در کادرهای مربع که زمینه‌ی پشت مساحت بیشتری را اشغال خواهد کرد، فرم قرار گرفتن بدن و دست‌ها اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد. عکاس باید بتواند در کمتر از چند ثانیه، مسئله‌ی ابعاد صورت و بدن، ابعاد تاریکی‌ها و نوع سایه‌ها و همچنین فرم و نوع دکور پشت‌ را مطالعه و انتخاب کند. وگرنه بعد از عکاسی باید عکس انداخته شده را شدیداً کادره کند تا به فرم مورد نظر خود برسد. البته بعضی از عکاسان دیجیتال کارهای فوقدر برنامه فتوشاپ انجام میدهند. در پرتره هوای آزاد و تمام قد باید سوژه‌های موجود در کادر زمینه پشت را با تغییر ارتفاع و زاویه دوربین به زیباترین و مفیدترین شکل درآورد.

در پرتره در استودیو هر چه نور از نظر زاویه تابش به محل دوربین نزدیک شود، سایه‌ها در مدل کمتر شده و سوژه زیاده از حد حجم خود را از دست میدهد، بهتر است نورها به اندازه کافی سایه ایجاد کنند در صورت زیاده از حد شدن کنتراست میتوان توسط نور ضعیف‌تر یا رفلکتور سایه‌ها را قدری روشن کرد. نور اگر خیلی از پهلو به مدل بتابد حالت نور غروب را پیدا خواهد کرد و سایه‌ها نیز کاملاً سیاه و بزرگ خواهد شد. رفع اشکالات کنتراست در عکاسی دیجیتال را بهتر است تا سر حد امکان موقع عکاسی برطرف کرد. نور کاملاً از روبرو، مانند نوری که فلاش‌های روی دوربین بوجود می‌آورند، بدترین نوع نورپردازی است. برق زدن پیشانی و بینی، انعکاس شدید در چشم، بدون حجم شدن صورت، نور مستقیم از روبرو، پوست صورت را زیاده از حد سفید خواهد کرد و رنگ پوست تغییر می‌کند.

نور از پهلو یا از بالا را بیشتر عکاسانی انتخاب می‌کنند که بیشتر میل دارند پرتره حالت تئاتری پیدا کند. در استفاده از نور روز اگر مدل را کنار پنجره قرار دهیم که نور از پهلو بصورت او بتابد با انتخاب یک زمینه‌ی تاریک و درهم ادغام شدن تاریکی پشت به طرف تاریکی صورت حالت پرتره‌ی معروف به تئاتری بوجود می‌آورد که همین نور را می‌توان در استودیو با چراغ نیز بوجود آورد. حجم برجستگی در این نوع پرتره بمراتب شدیدتر از پرتره‌هایی است که از روبرو با نورهای نرم عکاسی شود.

باید دقت کرد که سایه‌‌های اجزاء صورت مخصوصاً بینی از نظر اندازه‌ی سایه و محل قرار گرفتن سایه‌ مورد پسند باشد. نور از بالا نیز در درجه اول پیشانی و صورت را روشن کرده و جذاب می‌کند فقط باز سایه‌ی بینی که تا لب بالا ادامه پیدا می‌کند و همچنین سیاهی شدید دور چشم مخصوصاً پلک‌ها سیاه و زننده است و بهتر است با نور ضعیف‌تری از روبرو یا با مقوای سفید این تاریکی‌ها روشن‌تر شود. حال اگر در پرتره مخصوصاً نیم‌رخ هیچگونه نوری به صورت نتابانیم و فقط زمینه‌ی پشت را روشن کنیم مانند آن است که نیم‌رخ شخصی را با قیچی از کاغذ سیاه بریده باشیم. معمولاً تار مو، عینک، بینی قلمی و زیبا و لبهای خوش‌فرم نیم‌رخ جالبی بوجود می‌آورند که با نورهای رنگی حالت دهنده می‌توان عکس‌های سوبژکتیو زیبائی خلق کرد.

استفاده از اشیاء رنگی که نور از آن عبورکند و یا تورهای رنگی نیز به زیبائی نیم‌رخ کمک می‌کند.

در عکاسی پرتره برای نرم‌تر شدن پوست صورت می‌توان از وسائل مختلفی استفاده کرد.

  • لنزهائی که نرم عمل می‌کنند و از کنتراست طبیعی میکاهند مانند لنزهای سوفتار زایس.(Softar)
  • فیلترهای نرم کننده یا ابری کننده که در هر نوع زمینه‌ی پشت نیز نرم جلوه خواهد کرد.
  • فیلترهای استار که صورت را نرم کرده و نقاطی را که انعکاس نور داشته باشد بصورت ستاره‌های چند شعاع نشان می‌دهد.( Star)
  • مالیدن وازلین روی شیشه لنز یا فیلتر محافظ که شدت آن هم در اختیار خود ما میباشد.(Fogy)
  • با دیافراگم‌های باز عکاسی کنیم و یکی دو دیافراگم هم کمتر نور بدهیم نوع نور را هم نرم انتخاب کنیم.
  • رتوش صورت (جوش - زخم) را در عکاسی دیجیتال میتوان بعد از عکاسی در فتوشاپ انجام داد ولی تغییرات نورپردازی اجزاء صورت را بهتر است هنگام عکاسی برطرف کنیم.

 

پرتره دو نفره و دسته جمعی

آنچه که درباره نورپردازی پرتره تک نفره آموخته‌ایم در پرتره چند نفره هم باید رعایت کنید. آنچه که اضافه باید بیاموزید این است که ابعاد بدن مدل‌ها، نوع وابستگی فامیلی (زن و شوهر - مادر و کودک - پدر و مادر و فرزندان - پدر بزرگ و مادر بزرگ با نوه‌ها) چیدمان هنری و زیبائی مخصوص خود را لازم دارد. یک پدر یا مادر خیلی چاق را نمیتوان جلوی کادر نشاند و یا یک مدل چهار شانه لازم نیست سرتاسر شانه و بدن او در کادر دیده شود. چرخاندن بعضی از مدل‌ها، جلو یا عقب‌تر نشاندن آنها و رعایت هارمونی لباس‌ها در عکاسی چند نفره اهمیت دارد. یک خانم با لباس شب شیک و یک آقا با شلوار جین کهنه و بچه‌های نیمه برهنه، بیشتر پرتره خبری محسوب میشود و برای خنداندن بیننده است. البته اگر اجرت خوبی دریافت کنید اشکالی ندارد. در مورد عکس‌های رسمی - عروس و داماد - چهره‌های معروف، چه هنرمند چه سیاستمدار و یا ورزشکار و یا پرتره انسان در حال کار (نوازنده - مجسمه‌ساز - نقاش) قوانین پرتره باید انجام شود، در ضمن نمایش کاراکتر پرتره شدیداً اهمیت دارد.

نوشته: مسعود معصومی

 

مطالب مرتبط:

پرتره 2

 

فتوژنیک

 

پيام هاي ديگران ()        link        جمعه ۸ آبان ۱۳۸۸ - مسعود معصومی